معنی و تعریف
[ اَ بُلْ سِ ] (اِخ) علی بن
عبیداللََّه الدقاق. یا عبداللََّه بن عبدالغفار
الدقاق. مشهور به دقیقی نحوی. یاقوت
گوید: او یکی از ائمهٔ علماء نحو است و از
ابی علی فارسی و ابی سعید سیرافی و ابی
الحسن رمانی نحو فرا گرفته است و برای
حسن خلق و سجاحت سیرت شاگردان
بسیار بر او گرد آمده و تکمیل علوم خویش
کردند و او را تصانیفی است از جمله: کتاب
شرح الجرمی، کتاب العروض، کتاب
المقدمات، کتاب شرح ایضاح. و گمان
میکنم این کتاب از علی بن عبیداللََّه
السمسمی باشد چه این کتاب پر است از
«قال السمسمانی قال السمسمانی» و گمان
نمیکنم دقاق که سن او از سمسمانی بیشتر
است نزد سمسمانی تلمذ کرده باشد لکن
چون مشایخ آن دو یکی و وفاتشان بیک
زمان بوده است بغلط کتاب شرح الایضاح
بعلی بن عبیداللََّه بن دقاق منتسب شده است
وقاضی ابوالمحاسن بن مسعر گوید:
ابوالقاسم علی بن عبیداللََّه الدقیقی شاگرد
ابی الحسن علی بن عیسی الرمانی است و
کتاب سیبویه را نزد او قرائت کرده است
قرائت بفهم. و بخط استاد خویش اجازهٔ
روایت گرفته و من از او فراگرفته ام و
بروایت او اعتماد کرده ام -انتهی. مولد او به
سال ۳۴۵ و وفات به ۴۱۵ هـ . ق. بوده است.