[ اَ بُلْ عَ بْ با ] (اِخ) فضل بن حاتم نیریزی. او درعلم نجوم و خاصه در هیئت مشار بالبنان بود و از کتب اوست: کتاب الزیج الکبیر. کتاب زیج الصغیر. کتاب سمت القبلة. کتاب تفسیر. کتاب الأربعهٔ بطلمیوس. کتاب احداث الجو و آنرامعتضد خلیفهٔ عباسی کرده است و کتاب البراهین و تهیة آلات یتبین فیها ابعاد الاشیاء. (از فهرست ابن الندیم).