[ اِ نُ بَ یْ یِ ] (اِخ) حاکم، ابوعبداللََّه محمدبن عبداللََّه بن محمدبن حمدویه نیشابوری (۳۲۱ -۴۰۵ یا ۴۰۶ هـ .ق .). محدث معروف. ابن خلکان گوید نزدیک دوهزار تن از روات را دیده و از آنان حدیث شنوده و دو مرتبه به عراق و شام مسافرت کرده و در سال ۳۵۹ قضای شهر نشابور از طرف سامانیان بوی مفوض گردیده و چندی وزارت ابونصر عتبی داشته، پس از آن قاضی گرگان شده و چند بار بسفارت نزد ملوک آل بویه رفته و تألیفات بسیار دارد از آن جمله تاریخ علمای نشابور و المدخل الی علم الصحیح و امالی. وفات او در نیشابور روز سه شنبه سوم صفر بوده است.