معنی و تعریف
[ اِ نُ یَ / بِ وَیْ هْ ] (اِخ)
ابوالحسن علی بن حسین بن موسی بن بابویه
قمی را از کنیزکی دیلمی سه پسر آمد:
۱ -ابوجعفرمحمدبن علی بن حسین، فرزند
مهتر ابوالحسن مذکور، محدث و فقیه شیعی.
وفات ۳۸۱ هـ .ق . در قم. او از اساتید بسیار
و از جمله پدر خود و محمدبن حسن بن
الولید ادب و فقه فراگرفت و مشایخ دیگر
وی نزدیک دویست تن بوده اند. صدوق با
سلاطین و اعاظم شیعهٔ زمان خود آمیزش
داشت و سفری برای ملاقات ابوعبداللََّه
نعمت نقیب ببلخ رفت و کتاب من لایحضره
الفقیه را به نام او نوشت. وقتی در بغداد
تدریس میکرد. در اواخر عمر در ری
متوطن بود و در دربار آل بویه محترم
میزیست، رکن الدوله و وزیر او صاحب بن
عباد او را گرامی میداشتند. ابن بابویه عیون
اخبارالرضا را به نام صاحب بن عباد نوشته
و در بعض مواضع کتب خود ذکری از
مباحثات خویش در مجلس رکن الدوله
بمیان آورده است. ابن بابویه در ری
درگذشت و بدانجا مدفون شد، قبر وی
تاکنون باقی و مزار است. کتب او در
فهرست نجاشی مذکور و معروفتر از همه:
کتاب من لایحضره الفقیه. اکمال الدین.
امالی. عیون اخبارالرضا. معانی الاخبار.
کتاب التوحید. ثواب الاعمال. علل الشرایع.
کتاب الخصال. کتاب الاعتقادات است که
همه به طبع رسیده است. ۲ -حسن بن علی،
فرزند اوسط ابوالحسن، او زاهد و متعبد
بوده است. ۳ -ابوعبداللََّه حسین بن علی بن
حسین بن بابویه که او نیز مانند برادر مهتر،
فقیه و محدث بود و سیدمرتضی و غضائری
از شاگردان اویند، کتبی تألیف کرده که فعلاً
در دست نیست. و نسب منتجب الدین
صاحب فهرست معروف بدین طریق بوی
می پیوندد: منتجب الدین علی بن عبداللََّه بن
الحسن (معروف به حسکا) (ظ: حسنکا) بن
حسین.