[ اَ رَ ] (اِخ) محمدبن عبداللََّه بن احمدبن محمدبن الولیدبن عقبةبن الازرق. یکی از اصحاب اخبار و سیر. و کتاب مکه و اخبار و کوهها و اودیهٔ آن از اوست. (ابن الندیم). کنیهٔ او ابوالولید و نام و نسب ازرق، عثمان بن الحارث بن ابی شیمربن عمروبن عوف... است. سمعانی گوید: وی حفید ابی محمد احمدبن الولید (سابق الذکر) است. او کتاب اخبار مکه را بنیکوترین وجه تصنیف کرده است و از جد خویش و محمدبن یحیی بن ابی عمل العدنی و جز ایشان روایت کند و از او ابومحمد اسحاق بن احمدبن نافع الخزاعی روایت کند. وفات او در دویست و... است. (انساب سمعانی). و او راست: کتاب مکه و اخبارها و جبالها و اودیتها و آن کتابی بزرگ است. وفات او بقول مؤلف دیوان الاسلام سال ۲۰۴ هـ . ق. است و بقول مؤلف کشف الظنون سال ۲۲۳. تألیف وی بنام «اخبار مکة و ماجاء فیها من الآثار» ضمن مجموعهٔ تواریخ مکه المشرفة بسعی فردیناند ووستنفلد در چهار جزء به سال ۱۸۵۸ م. بطبع رسیده است. (از معجم المطبوعات). و رجوع بالاعلام زرکلی و محمدبن عبداللََّه... شود.