[ اَ / اِ مَ نی یَ ] (اِخ) ارمن. ارمنستان. ارمینیه. مملکتی است وسیع که در مشرق دریای فرات و جانب شمال دیار بکر و کردستان و آذربایجان و سمت مغرب شروان و سمت جنوب گرجستان واقع است و آن منقسم است بدو قسمت: صغری و کبری. تفلیس و توابع آنرا ارمنیهٔ کبری و خلاط و مضافات را ارمنیهٔ صغری نامند. مؤلف برهان گوید: شهری است معروف که آتشکدهٔ درخش در آنجاست. گویند بانی ارمنیه و شیراز و آتشکدهٔ درخش راس مجوسی بوده که الحال براس البغل مشهور است و درهم بغلی منسوب به اوست . -انتهی. و ظاهراً آتشکدهٔ آذرگشنسپ (آذر جشنسف، آذرجشن، آذرخش) را که در کنار دریاچهٔ ارمیه نزدیک شیز بوده بصورت درخش و شیراز تحریف کرده اند. رجوع بارمنستان و الجماهر بیرونی صص ۱۸۴ -۱۹۵ و فهرست التفهیم بیرونی و محاسن اصفهان مافروخی باهتمام سیدجلال طهرانی ص ۸۳ و حبط ج ۱ صص ۷۱ -۷۴ -۷۸ -۸۲ -۸۶ -۱۶۹ - ۲۱۹ -۲۹۵ -۳۴۰ -۳۴۱ و حبط ج ۲ ص ۱۶۹ -۲۳۴ -۴۰۸ -۴۱۲ -۴۱۶ و فهرست مجمل التواریخ ابوالحسن گلستانه و فهرست ذیل جامع التواریخ رشیدی تألیف حافظ ابرو شود. || (ص نسبی، اِ) مؤنث ارمنی. زن ارمنی. || سهام ارمنیه. رجوع به سهم شود.