[ اَ رِ طَ خُ ] (اِخ) منجم مشهور یونانی، متولد در شامس. وی در حدود نیمهٔ مائهٔ سوم قبل از میلاد میزیست. او بر آن بود که کرهٔ زمین بدور محور خود و گرد خورشید میگردد و همین فرضیهٔ او موجب شد که کلِه آنت او را تکفیر کند و نیز ارسطرخس طریقه ای برای محاسبهٔ فواصل نسبی زمین بخورشید و ماه کشف کرد و از او رساله ای در این موضوع باقی است که ترجمهٔ فرانسه آن در پاریس به سال ۱۸۲۳ م. منتشر گردیده است. قفطی در تاریخ الحکماء (چ لیپسک ص ۷۰) آرد: ارسطرخس یونانی اسکندرانی خبیر بعلم الفلک قیم به مصنف فیه. صنف کتاب حدّالشمس و القمر. و ابن الندیم آرد: ارسطرخس یونانی اسکندرانی. و له کتاب جرم الشمس و القمر.