معنی و تعریف
[ اَ دَ ] (اِخ) ارتبان . ارته پان. نام
عده ای از ایرانیان باستان و از آن جمله پنج
تن از شاهان اشکانی و نام پادشاهی بوده
از نسل گشتاسب. (برهان قاطع). رجوع به
اردوان اول و دوم و سوم و چهارم و پنجم و
غیره شود. این نام مرکبست از ارته تقدس و
درستکار و بان یا پان به معنی حافظ و
حامی و نگهبان و اردوان به معنی نگهبان
درستکاران است. در فرهنگ رشیدی آمده:
«معنی ترکیبی آن نگاهدارندهٔ خشم» است و
آن صحیح نیست. فردوسی در شاهنامه از دو
اردوان یاد کرده:
چه زو بگذری نامدار اردوان
خردمند و با داد و روشن روان.
جو بنشست بهرام از اشکانیان
ببخشید گنجی به ارزانیان
ورا خواندند اردوان بزرگ
که از نیش بگسست چنگال گرگ.
و در حقیقت پنج اردوان اشکانی در روایات
داستانی ایران که بفردوسی رسیده تبدیل به دو
اردوان شده است. رجوع به ایران باستان ص
۲۵۴۱، ۲۵۴۶، ۲۵۵۰، ۲۵۵۱، ۲۵۵۲،
۲۵۵۳، ۲۵۵۴، ۲۵۵۵، ۲۵۵۶، ۲۵۶۷،
۲۵۶۸، ۲۵۷۰، ۲۵۷۷، ۲۵۸۰، ۲۵۹۰،
۲۶۳۳ و ۲۷۰۳ شود.