[ اَ دَ / دِ ] (اِخ) حسام الدولةبن حسن هفتمین از اسپهبدان طبقهٔ دوم آل باوند (۴۶۶ -۶۰۶ هـ . ق.) متوفی به سال ۶۰۲ هـ . ق. (سفرنامهٔ مازندران و استرآباد رابینو ص ۲۶، ۳۹، ۵۲، ۵۳، ۸۴، ۹۰، ۱۳۱، ۱۳۲، ۱۳۵، ۱۳۶، ۱۴۸، ۱۵۵، ۱۵۹). مؤلف مجمل التواریخ و القصص در ذکر تمیشه طبرستان آرد: بنای قدیم بوده و گویند افریدون کرده است بر دامن کوهی بر کنار دریا خراب شده بود که در همهٔ طبرستان ناپسندیده تر از آن موضع نیست و در سنهٔ تسع و ثمانین و خمسمائه(۸۹ هـ . ق.) ملک طبرستان اردشیربن الحسن تجدید عمارت آن می فزود (کذا). (مجمل التواریخ ص ۵۲۶). شاه اردشیربن علاءالدوله حسن بصفات حمیده و سمات پسندیده آراسته بود و در ایام دولت خود در بزم [ شاید: در بذل و عطا ] عطا بقدر مقدور مبالغه مینمود. شجاعتش درجهٔ کمال داشت و عدالتش اوراق حکایت نوشیروان بر طاق نسیان گذاشت. بیت: گه بزم سیم و گه رزم تیغ ز جوینده هرگز نکردی دریغ. و او بعد از فوت پدر افسر سروری بر سر نهاده بحسن تدبیر قاتلان پدر را بدست آورده اکثر ایشان را بتقل رسانید و مدت سی و چهار سال و هشت ماه حکومت کرده در شهور سنهٔ اثنی و ستمائه (۶۰۲ هـ . ق.) متوجه عالم عقبی گردید. (حبیب السیر ج ۱ ص ۳۴۷ و ج ۲ ص ۱۰۳، ۱۰۴).