[ اِ طُ ] (اِخ) اِراطُسْتانِس. اِراطُسْنِس. منجم و عالم ریاضی یونانی (۲۷۶ - ۱۹۴ ق. م.). وی در شهری از شهرهای افریقا متولد شد و در اسکندریه و اثینه اخذ علم کرد و اوست که در سال ۲۵۰ ق. م. میل کلی را ۲۳ درجه و ۴۶ دقیقه استخراج کرد و فاصلهٔ زمین را از آفتاب و ابعاد و قوس یک درجهٔ نصف النهار زمین را معین کرد. جالینوس از رصد وی نقل کند. وی بهشتادسالگی خود را بگرسنگی بکشت:... او را مسلسله خوانند اَی بزنجیر بسته. و او چون زنی است ایستاده... اراطس آنک این صورتها را کرده است، این زنجیر به دو دست او همی درکند، تا چون آویخته ای باشد بدان. (التفهیم ص ۹۳). والدلیل علیه ما ذکره جالینوس فی کتاب البرهان من رصد اراطستانس.. (کتاب الجماهر فی معرفةالجواهر للبیرونی چ حیدرآباد دکن بسال ۱۳۰۰ هـ . ق.).