معنی و تعریف
[ اِ ] (اِخ) دیدیه. دانشمند هلندی و
ادیب و فیلسوف. او یکی از علمای مشهور
مائهٔ پانزدهم میلادی است. مولد او بسال
۱۴۶۷م. در رُتِردام. پس از اکمال تحصیلات
خود داخل سلسلهٔ رهبانان شد و در بعض
مدارس بتدریس پرداخت سپس او را بتعلیم
پسر ژاک چهارم پادشاه اسکاتلند جدید
گماشتند و علم و درایت او مشهور گردید و
چون آثار و تألیفات وی منتشر شد بیشتر
سلاطین وقت بجلب او بدربارهای خویش
کوشیدند و چون در آن وقت اصلاح و تعدیل
دین مسیحی لازم بنظر می آمد او در این معنی
با لوتر معروف بمکاتبه پرداخت و آنگاه که
لوتر دست بکار دعوت زد وی از مکاتبهٔ با
لوتر خودداری کرد و هم بر ضد وی چیزها
نوشت و چون در همهٔ تألیفات او حریت فکر
و آزادی عقیده مشهود بود بیشتر از مؤلفات او
از طرف واتیکان ممنوع و سوخته شد
مخصوصاً در کتاب موسوم بمدح جنون که با
همهٔ اصناف بشری سر و کار دارد و انتقاد
میکند، طایفهٔ رهبانان خصومتی سخت با او
پیدا کردند. مؤلفات او بزبان لاتینی است لکن
به اکثر السنهٔ اروپائی ترجمه و بکرات طبع
شده است. در سال ۱۵۲۱م. در شهر بال در
خانهٔ دوست خود مدیر مطبعه ای، عزلت
اختیار کرد و در آنجا بنشر آثار جغرافیائی
بطلمیوس و بعض کتب قدیمهٔ یونانی مشغول
گشت و در ۱۵۳۶ بدانجا وفات کرد. (قاموس
الاعلام). او راست: کُلُّک و مدح دیوانگی.
وی بزرگترین اومانیست های عهد رنسانس
است. سبک تحریر و طرز تفکر او موجب
شده است که ویرا بلقب ولتر لاتن میخوانند.