[ اَ ] (ع ص) زیرک. || نگاهدارندهٔ حدّ هر چیز. || فرهنگ ور. بافرهنگ. (مهذب الاسماء) . فرهنگی. دانشمند. هنرمند. خداوند ادب. ادب دارنده. دانای علوم ادب. سخن دان : این بوسهل مردی امامزاده و محتشم و فاضل و ادیب بود اما شرارت و زعارت در طبع وی مؤکد شده. (تاریخ بیهقی چ ادیب ص ۱۷۵). آنکو عمید رفت ز خانه آنکو ادیب رفت بمکتب.مسعودسعد. ملاحظهٔ ادب بسیار کردی که مردی سخت فاضل و ادیب بود. (تاریخ بیهقی چ ادیب ص ۶۸۳). بوبکر هم فاضل و ادیب و نیکو خط و مدتی بدیوان ما بماند. (تاریخ بیهقی چ ادیب ص ۲۷۴). بومنصور فاضل و ادیب و نیکو خط بود. (تاریخ بیهقی ص ۲۷۴). آهسته و ادیب و فاضل و معاملت دان بود. (تاریخ بیهقی ص ۳۸۲).
|| آموزندهٔ ادب. فرهنگ آموز. ادب آموز. (نصاب): تا چنان شد که ادیب خویش را که ویرا بسالمی گفتندی امیرمسعود گفت... (تاریخ بیهقی چ ادیب ص ۱۰۶). گر شود بیمار دشمن با طبیب ور کند کودک عداوت با ادیب.مولوی.
|| دبیر. || رسم دان : جرعه بر خاک همی ریزیم از جام شراب جرعه بر خاک همی ریزند مردان ادیب. منوچهری.
ج، اُدَباء. - ادیب شدن؛ اَدابة. (تاج المصادر بیهقی).