[ لِ اَ ] (اِخ) نام سلسله ای از امراء ترک که آل خاقان و خانیه و ایلک خانیه و افراسیابیه نیز خوانده میشوند (از حدود ۳۲۰ تا حدود ۵۶۰ هـ .ق .). از تاریخ این سلسله اطلاعات کمی در دست است و ظاهراً امرای مزبور پس از اتحاد با طوائف ترکان مشرق فرغانه در قرن چهارم هجری قبول اسلام کرده اند. پایتخت این امرا در کاشغر بوده و ایلک خان نصر در سال ۳۸۹ هـ .ق . / ۹۹۹ م. پس از تسخیر ماوراءالنهر بخارا را مرکز قرار داده و از آنجا بر ممالکی که از بحر خزر تا حدود چین امتداد داشته حکومت کرده است. امرای ایلک خانیه درصدد تسخیر ولایات جنوبی جیحون نیز برآمدند ولی پس از شکستی که در سال ۳۹۸ هـ .ق . / ۱۰۰۷ م. از سلطان محمود غزنوی یافتند بهمان ماوراءالنهر و کاشغر و مغولستان شرقی قناعت کردند. در ایام امارت این سلسله قبایل دیگری نیز از ترکان به ماوراءالنهر آمدند و بعدها از آنجا به ایران راه یافتند و از این قبایلند ترکمانان سلجوقی. ترتیب جانشینی امرای ایلک خانی از یکدیگر و سنوات راجع بامارات هر یک از ایشان تحقیقاً معلوم نیست. و فهرست ذیل تقریبی است: عبدالکریم ستق، موسی بن ستق، شهاب الدوله هارون بغراخان بن سلیمان (وفاتش بین ۳۸۳-۳۸۴)، ابوالمحسن نصر اول بن علی (حدود ۳۸۹-۴۰۰)، قطب الدوله ابونصر احمد اول بن علی (حدود ۴۰۱-۴۰۷)، شرف الدوله طغان بن علی (۴۰۳-۴۰۸)، ابوالمنتصر ارسلانخان اول بن علی، یوسف خضرخان اول (وفاتش در ۴۲۳)، شرف الدوله ابوشجاع ارسلانخان ثانی (حدود ۴۲۱-۴۲۴)، محمود اول بغراخان (حدود ۴۲۵-۴۳۵). در سمت مغرب: جغراتکین ابوالمظفر عمادالدوله ابراهیم طفغاج بن نصر (حدود ۴۴۰-۴۶۰)، شمس الملوک نصر ثانی بن طفغاج (وفاتش در ۴۷۲)، خضرخان بن طفغاج، احمدخان ثانی بن خضر (وفاتش در ۴۸۸)، محمودخان ثانی (وفاتش میان ۴۹۰-۴۹۵)، خضرخان ثانی بن عمربن احمد (وفاتش در ۴۹۵)، محمود ارسلانخان ثالث بن سلیمان، ابوالمعالی حسن تگین بن علی، رکن الدوله محمودخان ثالث بن ارسلان، قلج طفغاج خان بن محمد (حدود ۵۵۸)، جلال الدین علی گورکان بن حسن تگین. در سمت مشرق: طغرل خان بن یوسف خضرخان (۴۳۹-۴۵۵)، طغرل تگین بن طغرل (۴۵۵)، هارون بغراخان بن یوسف خضرخان (۴۵۵؟-۴۹۶)، نورالدوله احمدبن ارسلان.