معنی و تعریف
[ اَ بی یَ ] (اِخ) شهری است به
افریقیه (دمشقی)، بین برقه و طرابلس غرب و
بین آن و زویله در حدود یکماهه راه است. (به
قول ابن حوقل). ابوعبید البکری گفته است که
زمین آن هموار و آبش گوارا و دارای چشمهٔ
عذب و بستانهای لطیف و نخلستان بسیار
است و از درختان جز اراک در آنجا یافت
نشود و در آن جامعی است نیکوبنا که
ابوالقاسم قائم بن عبیداللََّه المهدی ساخته و آن
را صومعه ای هشت گوش نیکو کرده است و
گرمابه ها و مهمانسراها و بازارهای پرجمعیت
دارد. و از آنجاست ابراهیم بن اسماعیل بن
احمدبن عبداللََّه طرابلسی. (معجم البلدان).
مؤلف قاموس الأعلام گوید: قصبه ای است در
طرف غربی برقه، یعنی بنغازی، در شمال
غربی قصبهٔ اوجله و او را در ساحل بندر و
قلعه ای است و در آن اشجار و نخل بسیار
است و آبی گوارا دارد و مسجد بزرگی در
زمان ملوک فاطمی، قائم بن مهدی بدان جا بنا
کرده است و صومعه ای نیز بدان جاست
هشت گوش و امروز خرابست. ابن اجدابی
منسوب بهمین اجدابیّه است.