[ اَ نَ ] (اِخ) قباوی. احمدبن محمدبن نصر مترجم تاریخ بخارا. اصل کتاب تاریخ بخارا بعربی بوده که ظاهراً از میان رفته است و مؤلف آن ابوبکر محمدبن جعفر نرشخی است که در اوایل دورهٔ سامانیان میزیسته و تا پس از مرگ ابومحمد نوح بن نصر حیات داشته است و کتاب خود را بنام او کرده است. سمعانی در کتاب الأنساب در کلمهٔ نرشخی گوید: ابوبکر محمدبن جعفربن زکریابن خطاب بن شریک بن یزیع نرشخی از اهل بخارا که روایت از ابی بکربن حریث و عبداللََّه بن جعفر و غیر آن دو کرده است مولد او به سال ۲۸۶ هـ . ق. و وفات در صفر سال ۳۴۸ است. و تقریباً پس از دو قرن از تألیف آن یعنی در اوایل قرن ششم ابونصر احمدبن محمدبن نصر القباوی که او نیز از اهل بخارا و از دیه قباست بخواهش بعض دوستان آنرا بفارسی ترجمه کرده است و بعض از مطالب کتاب را که بی اصل می پنداشته از ترجمه حذف کرده است و پاره ای اطلاعات دیگر از کتبی مانند کتاب خزائن العلوم ابوالحسن عبدالرحمن بن محمد النیشابوری و تاریخ بخارا تألیف ابوعبداللََّه محمدبن احمد البخاری الغنجاری بدان افزوده است و ترجمه ۵۲۲ به پایان آمده است. در تاریخ ۵۷۲ محمدبن زفربن عمر ترجمهٔ قباوی را تلخیص کرده و بنام صدرالصدور صدر جهان برهان الدین عبدالعزیزبن مازه حاکم بخارا موشح ساخته است و این تلخیص در طهران به سال ۱۳۱۷ هـ . ش. به اهتمام آقای مدرس رضوی بطبع رسیده است.