[ اَ لِ ] (اِخ) مرزبان بن سلطان الدوله. لقب ابوکالنجار بزعم اکثر ارباب اخبار، عزالملوک بود و بعض مورخان عماد دین اللََّه و زمره ای حسام الدوله گفته اند و او در زمان پدر در اهواز اقامت داشت و بعد از استماع خبر فوت پدر بشیراز توجه کرد و میان او و عمش ابوالفوارس که حاکم کرمان بود آتش جنگ و نزاع مشتعل گشت و مدت مخالفت ایشان امتداد یافت گاهی غلبه بجانب ابوکالنجار بود گاهی در طرف ابوالفوارس. و ابوالفوارس در سنهٔ ۴۱۵ هـ . ق. فوت شد و زمام ایالت فارس و کرمان من حیث الاستقلال در قبضهٔ اقتدار ابوکالنجار درآمد و آنگاه نسبت بجلال الدوله که امیرالامراء بغداد بود جنگ و مخالفت ساز کرد و قرب نه سال مواد نزاع بین الجانبین هیجان داشت تا در ۴۲۸ هـ . ق. مصالحه اتفاق افتاد و هر دو سردار سوگند خوردند که دیگر قصد یکدیگر نکنند و در سنهٔ ۴۳۵ هـ . ق. جلال الدوله وفات یافت و در بغداد خطبه بنام ابوکالنجار خواندند اما هم در آن اوقات علم اقتدار سلجوقیان سمت ارتفاع گرفته رایت شوکت دیلمیان میل به انخفاض کرد. و در سنهٔ ۴۴۰ هـ . ق. ابوکالنجار رخت بدارالقرار کشید و مدت سلطنت او ۲۵ سال بود و وزارت ابوکالنجار بصاحب عادل نسبت میداشت. رجوع به حبیب السیر ج ۱ ص ۳۵۳ و رجوع بکامل ابن اثیر حوادث سنهٔ ۴۳۵ و رجوع به تاریخ بیهقی چ فیاض ص ۴۲۹ متن و حاشیه شود.