[ اَ عَ ] (اِخ) جبائی. محمدبن عبدالوهاب بن سلام بن خالدبن حمران بن ابان. از مردم خوزستان و اصلا فارسی است. یکی از شیوخ متکلمین معتزله. مولد وی ۲۳۵ هـ . ق. در بلدهٔ جبی، روستائی بخوزستان. او پس از فراگرفتن مقدمات علوم به بصره شد و از محضر ابویوسف یعقوب بن عبداللََّه شمام بصری رئیس معتزله فوائد جمه یافت و ابوالحسن اشعری از شاگردان اوست که سپس مذهب دیگری آورد و بنام اشعریه معروف شد. وفات او به سال ۳۰۳ هـ . ق. بوده است. او راست: کتاب المخلوق (راجع به قرآن). کتاب متشابه القرآن. کتاب التفسیر علی قرآن الکریم. (ابن الندیم). و رجوع به کلمهٔ معتزله و اشعریه و رجوع به ابوهاشم عبدالسلام بن محمد و رجوع به الجبائیه در ملل و نحل شهرستانی و نامهٔ دانشوران ج ۱ ص ۴۰۶ و ملحقات ابن الندیم چ مصر و رجوع به حبط ج ۱ ص ۲۳۵ و ۳۰۳ شود.