جواب بدون عنوان صفحه ۵۱ هندسه (1)
بازگشت به صفحه کتابویژگیهای تفضیل نسبت در صورت و مخرج را خودتان اثبات کنید.
اثبات ویژگی تفضیل نسبت
فرض میکنیم \(\frac{a}{b} = \frac{c}{d}\) است، که در آن \(b\neq 0\) و \(d\neq 0\).
الف) تفضیل در صورت (نسبت \(\frac{a-b}{b}\)):
از دو طرف تساوی عدد ۱ را کم میکنیم:
\[\frac{a}{b} = \frac{c}{d} \Rightarrow \frac{a}{b} - 1 = \frac{c}{d} - 1 \Rightarrow \frac{a-b}{b} = \frac{c-d}{d}\]
ب) تفضیل در مخرج (نسبت \(\frac{a-b}{a}\)):
ابتدا طرفین ـ وسطین میکنیم:
\[\frac{a}{b} = \frac{c}{d} \Rightarrow \frac{b}{a} = \frac{d}{c}\]
حالا از دو طرف تساوی عدد ۱ را کم میکنیم:
\[\frac{b}{a} - 1 = \frac{d}{c} - 1 \Rightarrow \frac{b-a}{a} = \frac{d-c}{c}\]
طرفین هر دو کسر را در \(-1\) ضرب میکنیم تا صورتها \(a-b\) و \(c-d\) شوند:
\[\frac{a-b}{a} = \frac{c-d}{c}\]
اگر از طرفین ـ وسطین دوباره استفاده کنیم:
\[\frac{a-b}{a} = \frac{c-d}{c} \Rightarrow \frac{a}{a-b} = \frac{c}{c-d}\]
نتیجه: از تساوی \(\frac{a}{b} = \frac{c}{d}\) میتوان نتیجه گرفت:
\[\frac{a-b}{b} = \frac{c-d}{d} \quad , \quad \frac{a-b}{a} = \frac{c-d}{c}\]

فعالیت ۱
|
صفحه ۳۰فعالیت ۱ مثلث ABC و ارتفاعهای BD و CE از آن را در نظر بگیرید. مساحت مثلث ABC را یک بار با درنظرگرفتن قاعدهٔ AC و ارتفاع BD و بار دیگر با در نظرگرفتن قاعدهٔ AB بنویسید. ـ عبارتهای…
بدون عنوان
|
صفحه ۳۱با توجه به فعالیت صفحهٔ قبل، جای خالی را با عبارت های مناسب پر کنید. در هر مثلث، نسبت اندازههای هر دو ضلع، با عکس نسبت ... وارد بر آنها برابر است.
فعالیت ۲
|
صفحه ۳۱فعالیت ۲ در شکل مقابل ارتفاعهای AH و A′H′ در دو مثلث ABC و A′B′C′ هماندازهاند ( ). با پرکردن جاهای خالی و انجام عملیات ریاضی، نتیجهٔ زیر را بهدست آورید.
کار در کلاس
|
صفحه ۳۱کار در کلاس در شکل مقابل مثلثهای ABC، ACD، ADE و AEF را که در رأس A مشترکاند، در نظر بگیرید. ارتفاع متناظر با رأس A، در همهٔ این مثلثها کدام پارهخط است؟ با توجه به نتیجهٔ فعالی…
کار در کلاس
|
صفحه ۳۲کار در کلاس در شکل روبهرو خط d با BC موازی است. چرا ارتفاعهای وارد بر قاعدهٔ BC در مثلثهای DBC و ABC با هم برابر است؟ اگر طول این ارتفاعها را h بنامیم و طول BC را با a نمایش ده…
تمرین
|
صفحه ۳۳تمرین ۱ـ اگر حاصل را بهدست آورید. ۲ـ طول پارهخطی را بهدست آورید که واسطهٔ هندسی بین دو پارهخط به طولهای ۸ و ۱۰ سانتیمتر است. ۳ـ در شکل مقابل مساحت مثلث ACE سه برابر مساحت مثل…
بدون عنوان
|
صفحه ۳۴در شکل مقابل خط DE موازی ضلع BC رسم شده است. مثلثهای DAE و DEC در رأس D مشترکاند. قاعدههای مقابل به این رأس کداماند؟ با توجه به نتیجهٔ ۲ از درس اول، تناسبهای زیر را کامل کنید:…
کار در کلاس
|
صفحه ۳۴کار در کلاس 1ـ در شکل مقابل و و و . به کمک قضیهٔ تالس طول را بهدست آورید. 2ـ در شکل مقابل ؛ به کمک قضیهٔ تالس و با تشکیل یک معادله، مقدار را بهدست آورید. ۳ـ در شکل مقابل DE∥BC، ت…
فعالیت ۱
|
صفحه ۳۵فعالیت ۱ در شکل مقابل DE∥BC، از نقطهٔ E، پارهخط EF را موازی AB رسم کردهایم. چهارضلعی DEFB چه نوع چهارضلعی است؟ چرا؟ با توجه به این موضوع داریم: در مثلث ABC و با درنظرگرفتن DE∥BC،…
کار در کلاس
|
صفحه ۳۵کار در کلاس در شکل مقابل، با فرض MN∥BC، طبق قضیهٔ تالس داریم: حال عکس قضیهٔ تالس را به زبان ریاضی بنویسید.
تمرین
|
صفحه ۳۶تمرین ۱ــ در شکل مقابل پارهخط MN موازی با BC رسم شده است. درستی و نادرستی هر عبارت را مشخص کنید: الف) ب) پ) ت) ث) ج) چ) ح) ۲ــ در شکل مقابل DE∥BC؛ باتوجه به اندازه پارهخطها، طول…
سؤال
|
صفحه ۳۸سؤال : مثلث با چه نسبت تشابهی، با مثلث متشابه است؟
بدون عنوان
|
صفحه ۳۸۱ـ زاویههای و به ترتیب با زاویههای و برابرند. چرا؟ ۲ـ با توجه به تعمیم قضیۀ تالس تناسب زیر را کامل کنید: ۳ـ از (۱) و (۲) در مورد مثلثهای AMN و ABC چه نتیجهای میتوان گرفت؟
بدون عنوان
|
صفحه ۳۹۱ــ مثلثهای AMN و A′B′C′ به چه حالتی همنهشتاند؟ اجزای برابر آنها را مشخص کنید. ۲ــ در فرض مسئله بهجای A′B′ و A′C′، پارهخطهای هماندازه با آنها را قرار دهید. حال بگویید چرا MN…
بدون عنوان
|
صفحه ۴۰اثبات : روی AB و AC، پارهخطهای AM و AN را به ترتیب هماندازهٔ A′B′ و A′C′ جدا کنید. ۱ــ در فرض به جای A′B′ و A′C′ مساویهای آنها را جایگزین کنید و سپس بگویید چرا MN∥BC؟ ۲ــ از ق…
مثال
|
صفحه ۴۱مثال : در شکل مقابل اندازهٔ هر پارهخط روی آن نوشته شده است. اندازهٔ x را به دست آورید. حل : به کمک عددهای داده شده، بدیهی است که و بنابراین و با توجه به زاویهٔ مشترک A مثلثهای و…
سؤال
|
صفحه ۴۱سؤال : در شکل، روی AC، را هماندازهٔ AD و روی AB، را هماندازهٔ AE جدا کنید. چرا ؟
فعالیت ۱
|
صفحه ۴۱فعالیت ۱ ۱ـ در مثلث قائمالزاویهٔ ABC ( ) ارتفاع AH را رسم میکنیم. آیا میتوانید دو زاویهٔ هماندازه را در دو مثلث ABH و ABC نام ببرید؟ و به همین ترتیب دو زاویهٔ هماندازه از دو م…
تمرین
|
صفحه ۴۲تمرین 1ـ در هر یک از شکلهای زیر، تشابه مثلثها را ثابت کنید و از آنجا مقادیر x , y را مشخص کنید: ۴۲ ۲ــ در مثلث قائمالزاویهٔ ABC ( )، ارتفاع AH را رسم کردهایم. به کمک روابط طولی…
بدون عنوان
|
صفحه ۴۶| | | |---|---| | فرض | ، | | حکم | | چرا ؟ بنابراین: (چرا؟) از آنجا درستی حکم را نتیجهگیری کنید.
بدون عنوان
|
صفحه ۴۶| | | |---|---| | فرض | ، | | حکم | | چرا ؟ بنابراین (چرا؟) از آنجا درستی حکم را نتیجه بگیرید.
بدون عنوان
|
صفحه ۴۶| | | |---|---| | فرض | ، | | حکم | | چرا ، چرا ؟ بنابراین (چرا؟) از آنجا درستی حکم را نشان دهید.
کار در کلاس
|
صفحه ۴۷کار در کلاس چهارضلعیهای متشابه A′B′C′D′ و ABCD مفروضاند. ۱ـ اگر نسبت تشابه دو چهارضلعی، k باشد، ثابت کنید نسبت محیطهای آنها مساوی k است. ۲ـ قطرهای AC و A′C′ را رسم کنید. نشان ده…
کار در کلاس
|
صفحه ۴۸کار در کلاس 1ـ اندازهٔ محیطهای دو مثلث متشابه به ترتیب ۱۰ و ۱۸ واحد است. اگر مساحت مثلث بزرگتر ۱۵ واحد سطح باشد، مساحت مثلث کوچکتر، چند واحد سطح است؟ 2ـ نسبت مساحتهای دو پنجضل…
فعالیت
|
صفحه ۴۸فعالیت در شکل روبهرو نیمساز دو زاویهٔ متقابل به رأس O است و . الف) چرا مثلثهای OAB و OCD متشابهاند؟ ب) اگر ، نسبت چقدر است؟ ج) طولهای OE و OF را بهدست آورید.
تمرین
|
صفحه ۴۸تمرین 1ـ طولهای اضلاع یک مثلث ۱۰ و ۱۲ و ۱۵ سانتیمتر است و طول بلندترین ضلع مثلثی متشابه آن، ۱۰ سانتیمتر است. محیط مثلث دوم را بهدست آورید. 2ـ در شکل روبهرو BC MN است و مساحت ذ…
بدون عنوان
|
صفحه ۵۱ویژگیهای تفضیل نسبت در صورت و مخرج را خودتان اثبات کنید.
