جواب بدون عنوان صفحه ۹۷ حسابان 1

بازگشت به صفحه کتاب

حسابان 1

حسابان 1 | درس اوّل: رادیان

صفحه ۹۷
سؤال 1

بررسی کنید که چرا برای دو نقطه از کرهٔ زمین که روی یک نصف‌النهار قرار دارند، دایرهٔ عظیمه همان نصف‌النهار گذرندهٔ از آن دو نقطه می‌باشد.

پاسخ

حل:

فرض کنیم کرهٔ زمین به مرکز \(O\) و شعاع \(R\) است، و \(A\) و \(B\) دو نقطه از آن روی یک نصف‌النهار هستند.

گام اول: دایرهٔ عظیمه چه نوع دایره‌ای است؟
دایرهٔ عظیمه، دایره‌ای روی کره است که صفحهٔ آن از مرکز کره \(O\) می‌گذرد. در این حالت شعاع دایره با شعاع کره برابر است، یعنی \(r=R\).

گام دوم: صفحهٔ نصف‌النهار از مرکز زمین می‌گذرد.
هر نصف‌النهار از دو قطب شمال و جنوب زمین می‌گذرد و کاملاً نیم‌دایره‌ای از یک دایرهٔ بزرگ روی کره است. محور چرخش زمین از مرکز \(O\) می‌گذرد و صفحهٔ هر نصف‌النهار شامل این محور است. پس صفحهٔ هر نصف‌النهار از \(O\) عبور می‌کند و دایرهٔ حاصل از آن، دایرهٔ عظیمه است.

گام سوم: یک صفحه از سه نقطه می‌گذرد.
نقاط \(O\)، \(A\) و \(B\) روی یک صفحه قرار دارند، زیرا \(A\) و \(B\) هر دو روی نصف‌النهار هستند و این نصف‌النهار در یک صفحه است که شامل \(O\) نیز می‌باشد. اگر \(A\) و \(B\) دو نقطهٔ مختلف و غیرمتقابل باشند، فقط یک صفحه از مرکز \(O\) می‌گذرد که هر دوی آن‌ها را شامل شود. پس فقط یک دایرهٔ عظیمه از \(A\) و \(B\) می‌گذرد.

نتیجه:
چون صفحهٔ نصف‌النهار گذرنده از \(A\) و \(B\) از مرکز زمین می‌گذرد و تنها دایرهٔ عظیمه‌ای است که از این دو نقطه عبور می‌کند، پس برای دو نقطه‌ای از کرهٔ زمین که روی یک نصف‌النهار قرار دارند، دایرهٔ عظیمه همان نصف‌النهار گذرنده از آن دو نقطه است.

فعالیت‌های این فصل
همه فعالیت‌های «فصل ۴: مثلثات» اینجاست.
صفحه ۹۷