حسابان 1

حسابان 1 | درس چهارم: روابط مثلثاتی مجموع و تفاضل زوایا

صفحه ۱۱۲
سؤال 1

۱. مقدار نسبت‌های مثلثاتی زیر را محاسبه کنید.

الف) \(\cos 15^\circ\)

ب) \(\tan 105^\circ\)

پ) \(\sin \dfrac{\pi}{12}\)

ت) \(\sin 120^\circ\)

ث) \(\cos 135^\circ\)

پاسخ

برای محاسبه‌ی هر نسبت، زاویه را به صورت مجموع یا تفاضل دو زاویه‌ی خاص می‌نویسیم و از رابطه‌ی سینوس و کسینوس مجموع یا تفاضل دو زاویه استفاده می‌کنیم.

الف)

\[\cos 15^\circ = \cos(45^\circ-30^\circ) = \cos 45^\circ\cos 30^\circ + \sin 45^\circ\sin 30^\circ\]

\[= \frac{\sqrt{2}}{2}\times\frac{\sqrt{3}}{2} + \frac{\sqrt{2}}{2}\times\frac{1}{2} = \frac{\sqrt{6}+\sqrt{2}}{4}\]

ب) ابتدا \(\sin 105^\circ\) و \(\cos 105^\circ\) را حساب می‌کنیم:

\[\sin 105^\circ = \sin(60^\circ+45^\circ) = \sin 60^\circ\cos 45^\circ + \cos 60^\circ\sin 45^\circ = \frac{\sqrt{3}}{2}\times\frac{\sqrt{2}}{2} + \frac{1}{2}\times\frac{\sqrt{2}}{2} = \frac{\sqrt{6}+\sqrt{2}}{4}\]

\[\cos 105^\circ = \cos(60^\circ+45^\circ) = \cos 60^\circ\cos 45^\circ - \sin 60^\circ\sin 45^\circ = \frac{1}{2}\times\frac{\sqrt{2}}{2} - \frac{\sqrt{3}}{2}\times\frac{\sqrt{2}}{2} = \frac{\sqrt{2}-\sqrt{6}}{4}\]

پس:

\[\tan 105^\circ = \frac{\sin 105^\circ}{\cos 105^\circ} = \frac{\sqrt{6}+\sqrt{2}}{\sqrt{2}-\sqrt{6}} = \frac{\sqrt{3}+1}{1-\sqrt{3}}\]

صورت و مخرج را در \(1+\sqrt{3}\) ضرب می‌کنیم:

\[\tan 105^\circ = \frac{(\sqrt{3}+1)^2}{1-3} = \frac{4+2\sqrt{3}}{-2} = -2-\sqrt{3}\]

پ)

\[\sin\frac{\pi}{12} = \sin\left(\frac{\pi}{4}-\frac{\pi}{6}\right) = \sin\frac{\pi}{4}\cos\frac{\pi}{6} - \cos\frac{\pi}{4}\sin\frac{\pi}{6}\]

\[= \frac{\sqrt{2}}{2}\times\frac{\sqrt{3}}{2} - \frac{\sqrt{2}}{2}\times\frac{1}{2} = \frac{\sqrt{6}-\sqrt{2}}{4}\]

ت)

\[\sin 120^\circ = \sin(60^\circ+60^\circ) = \sin 60^\circ\cos 60^\circ + \cos 60^\circ\sin 60^\circ = 2\times\frac{\sqrt{3}}{2}\times\frac{1}{2} = \frac{\sqrt{3}}{2}\]

ث)

\[\cos 135^\circ = \cos(90^\circ+45^\circ) = \cos 90^\circ\cos 45^\circ - \sin 90^\circ\sin 45^\circ\]

\[= 0\times\frac{\sqrt{2}}{2} - 1\times\frac{\sqrt{2}}{2} = -\frac{\sqrt{2}}{2}\]

فعالیت‌های این فصل
همه فعالیت‌های «فصل ۴: مثلثات» اینجاست.
صفحه ۱۱۲