جواب کار در کلاس صفحه ۶۰ حسابان 1

بازگشت به صفحه کتاب

حسابان 1

حسابان 1 | درس سوم: وارون تابع

صفحه ۶۰
سؤال 1

نمودار «تابع وارون» هر کدام از تابع‌های زیر را که یک به یک است در همان دستگاه مختصات رسم کنید.

شکل سؤال 1شکل سؤال 1شکل سؤال 1شکل سؤال 1
پاسخ

ابتدا بررسی می‌کنیم کدام تابع‌ها یک به یک هستند تا فقط وارون آن‌ها را رسم کنیم.

  • نمودار \(y=x^2\) یک به یک نیست، زیرا خط افقی مثلاً \(y=1\) آن را در دو نقطه \((-1,1)\) و \((1,1)\) قطع می‌کند. پس وارون ندارد.
  • نمودار \(y=2\) یک به یک نیست، زیرا همه نقاط آن عرض یکسان دارند و یک خط افقی آن را در بی‌نهایت نقطه قطع می‌کند.
  • خط راست که از \((-2,1)\) و \((2,3)\) می‌گذرد، یک به یک است.
  • نمودار \(y=\sqrt{x}\) یک به یک است.

تابع اول: خط راست

شیب خط برابر است با:
\[m=\frac{3-1}{2-(-2)}=\frac{2}{4}=\frac{1}{2}\]
پس ضابطهٔ آن \(f(x)=\dfrac{1}{2}x+2\) است.

عملیات به‌دست آوردن وارون را مانند کتاب انجام می‌دهیم:
\[f(x)=\frac{1}{2}x+2 \Rightarrow y=\frac{1}{2}x+2\]
\[\Rightarrow \frac{1}{2}x=y-2\]
\[\Rightarrow x=2y-4\]
\[\Rightarrow f^{-1}(x)=2x-4\]

برای رسم \(f^{-1}\) کافی است مختصات نقاط خط \(f\) را جابه‌جا کنیم:
\[(-2,1)\in f \Rightarrow (1,-2)\in f^{-1}, \qquad (2,3)\in f \Rightarrow (3,2)\in f^{-1}\]
پاره‌خط \(f^{-1}\) از نقطهٔ \((1,-2)\) تا \((3,2)\) رسم می‌شود. این پاره‌خط قرینهٔ پاره‌خط \(f\) نسبت به خط \(y=x\) است.

تابع دوم: \(y=\sqrt{x}\)

\[f(x)=\sqrt{x} \Rightarrow y=\sqrt{x}\]
\[\Rightarrow x=y^2\]
\[\Rightarrow f^{-1}(x)=x^2 \qquad (x\ge 0)\]

دامنهٔ \(f^{-1}\) همان برد \(f\) یعنی \(x\ge 0\) است. نقاط نمودار \(f\) عبارت‌اند از \((0,0)\) و \((4,2)\)، پس نقاط \(f^{-1}\) عبارت‌اند از \((0,0)\) و \((2,4)\). نمودار \(f^{-1}\) قسمتی از سهمی \(y=x^2\) برای \(x\ge 0\) است.

شکل زیر هر دو تابع و وارون‌هایشان را همراه با خط \(y=x\) نشان می‌دهد:

نمودار تابع‌های یک به یک خط \( f(x)=\frac{1}{2}x+2 \)، \( f(x)=\sqrt{x} \) و وارون‌های آن‌ها در یک دستگاه مختصات، همراه با خط \( y=x \)
نمودار تابع‌های یک به یک خط \( f(x)=\frac{1}{2}x+2 \)، \( f(x)=\sqrt{x} \) و وارون‌های آن‌ها در یک دستگاه مختصات، همراه با خط \( y=x \)
فعالیت‌های این فصل
همه فعالیت‌های «فصل ۲: تابع» اینجاست.

کار در کلاس

|

صفحه ۳۸
جواب کار در کلاس صفحه ۳۸ حسابان 1

کار در کلاس

|

صفحه ۴۰
جواب کار در کلاس صفحه ۴۰ حسابان 1

کار در کلاس

|

صفحه ۴۰
جواب کار در کلاس صفحه ۴۰ حسابان 1

کار در کلاس

|

صفحه ۴۱
جواب کار در کلاس صفحه ۴۱ حسابان 1

تمرین

|

صفحه ۴۲
جواب تمرین صفحه ۴۲ حسابان 1

کار در کلاس

|

صفحه ۴۵
جواب کار در کلاس صفحه ۴۵ حسابان 1

کار در کلاس

|

صفحه ۴۶
جواب کار در کلاس صفحه ۴۶ حسابان 1

کار در کلاس

|

صفحه ۴۷
جواب کار در کلاس صفحه ۴۷ حسابان 1

فعالیت

|

صفحه ۴۷
جواب فعالیت صفحه ۴۷ حسابان 1

کار در کلاس

|

صفحه ۴۹
جواب کار در کلاس صفحه ۴۹ حسابان 1

فعالیت

|

صفحه ۴۹
جواب فعالیت صفحه ۴۹ حسابان 1

کار در کلاس

|

صفحه ۵۰
جواب کار در کلاس صفحه ۵۰ حسابان 1

بدون عنوان

|

صفحه ۵۱
جواب بدون عنوان صفحه ۵۱ حسابان 1

کار در کلاس

|

صفحه ۵۱
جواب کار در کلاس صفحه ۵۱ حسابان 1

تمرین

|

صفحه ۵۲
جواب تمرین صفحه ۵۲ حسابان 1

فعالیت

|

صفحه ۵۴
جواب فعالیت صفحه ۵۴ حسابان 1

فعالیت

|

صفحه ۵۵
جواب فعالیت صفحه ۵۵ حسابان 1

«فعالیت»

|

صفحه ۵۶
جواب فعالیت صفحه ۵۶ حسابان 1

«کار در کلاس»

|

صفحه ۵۶
جواب کار در کلاس صفحه ۵۶ حسابان 1

کار در کلاس

|

صفحه ۵۷
جواب کار در کلاس صفحه ۵۷ حسابان 1

فعالیت

|

صفحه ۵۷
جواب فعالیت صفحه ۵۷ حسابان 1

کار در کلاس

|

صفحه ۵۹
جواب کار در کلاس صفحه ۵۹ حسابان 1

کار در کلاس

|

صفحه ۶۰
در حال مشاهده

تمرین

|

صفحه ۶۲
جواب تمرین صفحه ۶۲ حسابان 1

فعالیت

|

صفحه ۶۳
جواب فعالیت صفحه ۶۳ حسابان 1

بدون عنوان

|

صفحه ۶۴
جواب بدون عنوان صفحه ۶۴ حسابان 1

کار در کلاس

|

صفحه ۶۴
جواب کار در کلاس صفحه ۶۴ حسابان 1

فعالیت

|

صفحه ۶۵
جواب فعالیت صفحه ۶۵ حسابان 1

کار در کلاس

|

صفحه ۶۶
جواب کار در کلاس صفحه ۶۶ حسابان 1

فعالیت

|

صفحه ۶۶
جواب فعالیت صفحه ۶۶ حسابان 1

کار در کلاس

|

صفحه ۶۸
جواب کار در کلاس صفحه ۶۸ حسابان 1

کار در کلاس

|

صفحه ۶۸
جواب کار در کلاس صفحه ۶۸ حسابان 1

تمرین

|

صفحه ۶۹
جواب تمرین صفحه ۶۹ حسابان 1
صفحه ۶۰