
116مثال: رفتار تابع f ، با ضابطه 2 4 − − = x x 2 f(x) را در اطراف نقطه a = 2 بررسی نمایید.حل: تابع f ، به ازای هر عدد حقیقی x به = 2جز x تعریف شده است. به ازای هر 2 ≠ x ، ضابطه تابع را میتوان ساده کرد وبه صورت زیر نوشت:2 + x = 2)(x + 2 (− x) = f(x)2 − xدر جدول زیر، مقادیر تابع f را به ازای برخی مقادیر کوچک تر از ،2 که به تدریج از سمت چپ به 2عدد نزدیک میشوند، و نیزبرخی مقادیر بزرگ تر از ،2 که به تدریج از سمت راست به 2 نزدیک میشوند، محاسبه کرده ایم:x از راست به عدد 2 نزدیک میشود x از چپ به عدد 2 نزدیک میشود3 2/5 2/01 2/001 2/0001 ← 2 → 1/999 1/99 1/9 1/5 1 x5 4/5 4/01 4/001 4/0001 ← ? → 3/999 3/99 3/9 3/5 3 f(x)f(x) به عدد 4 نزدیک میشود f(x) به عدد 4 نزدیک میشودبا توجه به جدول فوق، مشاهده میکنیم که، با نزدیک شدن x به عدد 2 (از راست و از چپ) مقادیر x() f ، به عدد 4 نزدیک میشوند.درستی این مطلب را از روی نمودار تابع نیز میتوان دید: 6 yنمودار تابع f ، خط راست y = x +2 است که یک نقطه از آن، یعنی 5نقطه 4()2, حذف شده است. f(x)4با وجود اینکه مقدار تابع در ٔ نقطه 2 تعریف نشده است ولی با توجه f(x)به نمودار تابع، وقتی x را با مقادیر بزرگ تر و یا کوچک تر از 2 (اما 3مخالف ٢) به عدد 2 نزدیک میکنیم، مقادیر تابع f به عدد 4 نزدیک 2میشوند. به عبارت دیگر وقتی 2 → x(یعنی x به سمت 2 میل 1میکند)، مقادیر تابع f به عدد 4 نزدیک میشوند. در این صورت -3 -2 -1 0 1 x 2 x 3 4 5 xمیگوییم، حد تابع f وقتی x به 2 نزدیک میشود برابر 4 است و -1مینویسیم: -24 = lim f(x)2 → xدر مثال باال، رفتار تابعی مانند f را در اطراف نقطه ای مانند a بررسی و مشاهده کردیم که وقتی متغیر x به a نزدیک میشود مقادیرتابع f نیز به یک عدد مشخص، نزدیک میشوند. این مفهوم را «حدگیری» از تابع f در نقطه a مینامیم.