جواب بدون عنوان صفحه ۶۹ هندسه (1) (۲)
بازگشت به صفحه کتاب
در این چهارضلعی، شبکهای با به کاربردن مساحت مثلثهای قائمالزاویه و مستطیل نشان دهید مساحت چهارضلعی ABCD برابر ۴ واحد سطح است.
ابتدا یک مستطیل رسم میکنیم که چهارضلعی ABCD را در بر بگیرد. رأسهای این مستطیل نقطههای شبکهای E، F، G و D هستند. طول مستطیل ۴ واحد و عرض آن ۲ واحد است، پس
\[S_{EFGD} = 4 \times 2 = 8\]
حالا مثلثهای قائمالزاویهای را که بین چهارضلعی ABCD و مستطیل قرار گرفتهاند، جدا میکنیم:
مثلث AED: قائمالزاویه در E است، با ضلعهای قائم \(EA = 1\) و \(ED = 2\).
\[S_{AED} = \frac{1}{2} \times 1 \times 2 = 1\]
مثلث BFC: قائمالزاویه در F است، با ضلعهای قائم \(BF = 2\) و \(FC = 1\).
\[S_{BFC} = \frac{1}{2} \times 2 \times 1 = 1\]
مثلث DGC: قائمالزاویه در G است، با ضلعهای قائم \(DG = 4\) و \(GC = 1\).
\[S_{DGC} = \frac{1}{2} \times 4 \times 1 = 2\]
مساحت چهارضلعی ABCD برابر است با مساحت مستطیل منهای مجموع مساحت این سه مثلث:
\[S_{ABCD} = S_{EFGD} - (S_{AED} + S_{BFC} + S_{DGC}) = 8 - (1 + 1 + 2) = 8 - 4 = 4\]
پس مساحت چهارضلعی ABCD برابر ۴ واحد سطح است.

بدون عنوان
|
صفحه ۵۴کدام یک از شکلهای مقابل چند ضلعی است و تعداد ضلعها و رأسهای آن چند تاست؟ برخی ضلعهای مجاور هم و غیر مجاور هم را هم مشخص کنید.
بدون عنوان
|
صفحه ۵۵یک چهار ضلعی چند قطر دارد؟ ضلعی را در نظر میگیریم. از رأس ، ...... قطر میتوان رسم کرد. با توجه به اینکه رأس داریم، آیا میتوان گفت تعداد قطرها در ضلعی است؟ با این فرمول، مستطیل چ…
کار در کلاس
|
صفحه ۵۵کار در کلاس نقطه که هیچ سهتای آنها روی یک خط واقع نیستند، مفروضاند. با توجه به استدلالی که در محاسبهٔ تعداد قطرهای ضلعی به کار بردهاید، نشان دهید از هر نقطه به نقاط دیگر ......…
کار در کلاس
|
صفحه ۵۶کار در کلاس با توجه به تعریفهای بالا درستی هریک از عبارتهای زیر را توجیه کنید: الف) مستطیل یک متوازیالاضلاع است. ب) اگر در متوازیالاضلاع یک زاویه قائمه باشد، مستطیل است؛ چرا؟ پ…
فعالیت ۱
|
صفحه ۵۶فعالیت ۱ متوازیالاضلاع ABCD را در نظر بگیرید و قطر BD را رسم کنید. از موازی بودن ضلعها چه نتیجهای میگیرید؟ دو مثلث ABD و CDB به حالت ... همنهشتاند. در نتیجه، AB = ... و AD =…
کار در کلاس
|
صفحه ۵۷کار در کلاس در فعالیت (۱) مشاهده کردیم که وقتی در هر متوازیالاضلاع ABCD یک قطر مثلاً قطر BD را رسم میکنیم. دو مثلث ABD و CDB پدید میآیند. حال پرسش این است، اگر در یک چهارضلعی AB…
بدون عنوان
|
صفحه ۵۷در چهارضلعی ABCD قطر BD را رسم میکنیم. به حالت ............... ، . از همنهشتی این دو مثلث نتیجه میگیریم، اندازهٔ برابر اندازهٔ ............... است. بنابراین ضلع AB موازی ضلع ...…
فعالیت ۲
|
صفحه ۵۷فعالیت ۲ چهارضلعی ABCD متوازیالاضلاع است. با توجه به شکل، است؛ چرا؟ و نسبت به هم چه وضعی دارند؟ بنابراین و ............... میباشند.
بدون عنوان
|
صفحه ۵۸در چهارضلعی ABCD، دو زاویهٔ و با هم مکملاند. در این صورت ضلع AB موازی ضلع ........ است. به همین ترتیب دو زاویهٔ و نیز مکملاند. در نتیجه، ضلع AD موازی ضلع ........ است؛ بنابراین چ…
بدون عنوان
|
صفحه ۵۸با توجه به قضیهٔ قبل آن را ثابت کنید. میتوانید از فعالیت (۱) نیز استفاده کنید.
بدون عنوان
|
صفحه ۵۸عکس قضیهٔ ۳: اگر در یک چهارضلعی هر دو زاویهٔ مقابل هماندازه باشند، چهارضلعی متوازیالاضلاع است. فرض کنیم در چهارضلعی ABCD هر دو زاویهٔ مقابل هماندازه باشند. یعنی و و همچنین و هم…
فعالیت ۳
|
صفحه ۵۸فعالیت ۳ در متوازیالاضلاع ABCD، دو قطر AC و BD را رسم میکنیم و نقطهٔ تلاقی آن دو را O مینامیم. . چرا؟ بنابراین، و . در نتیجه؛ قضیهٔ ۴: در هر متوازیالاضلاع قطرها ........ .
فعالیت ۴
|
صفحه ۵۸فعالیت ۴ فرض کنید در یک چهارضلعی دو قطر منصف یکدیگر باشند. چگونه نشان میدهید این چهارضلعی متوازیالاضلاع است؟ نقطه تقاطع دو قطر را O مینامیم. . چرا؟ اندازهٔ برابر اندازهٔ .......…
فعالیت ۵
|
صفحه ۵۹فعالیت ۵ فرض کنید در یک چهارضلعی دو ضلع مقابل موازی و هماندازه باشند. مثلاً در چهارضلعی ABCD، ضلعهای AB و CD هماندازه و موازیاند. قطر AC را رسم میکنیم. اندازهٔ با اندازهٔ ....…
بدون عنوان
|
صفحه ۵۹کدام ویژگی از مستطیل است که در هر متوازیالاضلاعی که مستطیل نباشد، برقرار نیست؟ در مورد مربع چطور؟ در مستطیل ABCD، دو قطر را رسم میکنیم. از همنهشتی کدام دو مثلث میتوان نتیجه گرف…
فعالیت ۶
|
صفحه ۶۰فعالیت ۶ ویژگی مهمی در مثلث قائمالزاویه مثلث قائمالزاویهٔ ABC را که در آن قائمه است و AM میانهٔ وارد بر وتر است در نظر میگیریم. روی نیمخط AM نقطهٔ D را چنان در نظر میگیریم که…
بدون عنوان
|
صفحه ۶۰در مثلث ABC، AM میانه وارد بر ضلع BC است و . روی نیمخط AM نقطهٔ D را چنان در نظر میگیریم که . آیا میتوانید نتیجه بگیرید و قطرهای AD و BC منصف یکدیگرند؟ چگونه نتیجه میگیرید قائم…
بدون عنوان
|
صفحه ۶۱آیا میتوانید یک ویژگی از لوزی را بیان کنید که در هر متوازیالاضلاع یا مستطیل، که لوزی نیست، برقرار نباشد؟ قطرهای لوزی را رسم میکنیم. چون لوزی متوازیالاضلاع است، قطرها منصف یکدیگ…
کار در کلاس
|
صفحه ۶۱کار در کلاس ۱ــ نشان دهید متوازیالاضلاعی که قطرهای آن بر هم عمود باشند، لوزی است. ۲ــ نشان دهید متوازیالاضلاعی که در آن لااقل یک قطر روی نیمساز یک زاویهٔ آن باشد، لوزی است. اکنون…
بدون عنوان
|
صفحه ۶۲هر یک از دو ضلع AB و CD را که موازیاند، قاعده و هر یک از دو ضلع غیرموازی را ساق مینامند. از موازی بودن قاعدههای AB و CD و قطعههای BC و AD در مورد زاویهها چه نتیجهای میگیرید؟…
بدون عنوان
|
صفحه ۶۲هرگاه در یک ذوزنقه یک ساق بر یکی از قاعدهها عمود باشد، مسلماً بر قاعدهٔ دیگر نیز عمود است؛ چرا؟
فعالیت ۷
|
صفحه ۶۲فعالیت ۷ ذوزنقهٔ متساویالساقین ABCD را که در آن است، در نظر میگیریم. از رأس B خطی موازی ساق AD رسم میکنیم تا قاعدهٔ DC را در E قطع کند. در این صورت چهارضلعی ABED ........... است…
بدون عنوان
|
صفحه ۶۲آیا عکس این ویژگی نیز درست است؟ فرض کنید در ذوزنقهٔ ABCD، دو زاویهٔ و هماندازهاند. از B خطی موازی ساق AD رسم میکنیم تا قاعدهٔ CD را در E قطع کند. از اینکه و نیز هماندازهاند، پ…
بدون عنوان
|
صفحه ۶۳به کمک ویژگی ذوزنقهٔ متساویالساقین، ویژگی زیر به سادگی ثابت میشود. آن را ثابت کنید.
فعالیت ۸
|
صفحه ۶۳فعالیت ۸ در ذوزنقهٔ ABCD: از همنهشتی کدام دو مثلث نتیجه میگیرید است؟ اما اثبات عکس آن نیاز به تفکر بیشتر دارد. فرض کنیم . آیا میتوانید در شکل مقابل دو مثلث همنهشت پیدا کنید که…
تمرین
|
صفحه ۶۳تمرین ۱ـ در کدام ضلعی تعداد قطرها و ضلعها برابر است؟ ۲ـ در دو چهارضلعی مقابل و و و و است. چگونه مساوی بودن اندازههای سایر ضلعها و زاویهها را نتیجه میگیرید؟ اگر و و و و ، در ای…
کار در کلاس
|
صفحه ۶۵کار در کلاس فرض کنیم اندازهٔ هر ضلع مثلث متساویالاضلاع ABC برابر a باشد، ارتفاع AH را رسم میکنیم. ارتفاع AH میانه نیز است؛ چرا؟ به کمک قضیهٔ فیثاغورس نشان دهید
فعالیت
|
صفحه ۶۵فعالیت در چهارضلعی ABCD دو قطر AC و DB بر هم عمودند. ... ... با جمع این دو مساحت داریم، بنابراین؛ در هر چهارضلعی که دو قطر آن برهم عمود باشند، مساحت برابر است با، ........
کاردرکلاس
|
صفحه ۶۶کاردرکلاس نشان دهید یک میانه در هر مثلث، آن را به دو مثلث با مساحتهای برابر تقسیم میکند. اگر F هر نقطهای روی میانهٔ AM بهجز نقطهٔ M باشد آیا، است؟ چرا؟
فعالیت
|
صفحه ۶۶فعالیت M و N و P وسطهای سه ضلع مثلث ABC مطابق شکلاند. پارهخط PN موازی ضلع ........ است و پارهخط PM موازی ضلع ........ است؛ چرا؟ بنابراین چهارضلعی PNCM ........ است، در نتیجه، ؛…
فعالیت
|
صفحه ۶۷فعالیت در این فعالیت ویژگی مهمی از سه میانهٔ مثلث را ثابت میکنیم. دو میانهٔ AM و BN از را رسم میکنیم. یکدیگر را در نقطهٔ G درون مثلث قطع میکنند. از M وسط ضلع BC خطی موازی میانهٔ…
بدون عنوان
|
صفحه ۶۷با رسم سه میانهٔ مثلث نشان دهید، سه میانهٔ مثلث آن را به شش مثلث هممساحت تقسیم میکنند. چرا؟ به همین ترتیب برای بقیه برقرار است. اکنون میانهٔ AM را در نظر بگیرید، در نتیجه .......…
بدون عنوان
|
صفحه ۶۷فرض کنیم دو خط AB و CD موازی باشند؛ به طوری که دو خط AC و BD در نقطهای مانند O متقاطع باشند. میدانیم: . چگونه از آن نتیجه میگیرید، ؟
یک مسئله
|
صفحه ۶۸یک مسئله در شکل دو مزرعهٔ I و II متعلق به دو کشاورز است. این دو کشاورز برای استفاده از ماشینهای کشاورزی میخواهند مرز مشترک ABC بین دو زمین خود را به یک پارهخط مستقیم تبدیل کنند…
فعالیت
|
صفحه ۶۸فعالیت در مثلث متساویالساقین ABC که AB = AC است، نقطهٔ دلخواه M را روی ضلع BC بین B و C در نظر بگیرید. از M دو عمود MH و MG را به ترتیب بر دو ساق AC و AB رسم کنید. و را بنویسید. م…
فعالیت
|
صفحه ۶۸فعالیت نقطهٔ دلخواه M را درون یک مثلث متساویالاضلاع با ضلع به اندازهٔ a در نظر بگیرید. سپس از M سه عمود بر سه ضلع رسم کنید. از M به سه رأس مثلث ABC متصل کنید. مساحتهای سه مثلث MA…
بدون عنوان
|
صفحه ۶۹اگر در یک مثلث متساویالاضلاع فاصلههای نقطهٔ M درون مثلث از سه ضلع، برابر ۲، ۴ و ۶ باشند. اندازهٔ ضلع مثلث را محاسبه کنید.
بدون عنوان
|
صفحه ۶۹در این چهارضلعی، شبکهای با به کاربردن مساحت مثلثهای قائمالزاویه و مستطیل نشان دهید مساحت چهارضلعی ABCD برابر ۴ واحد سطح است.
فعالیت
|
صفحه ۶۹فعالیت ۱ـ یک چندضلعی شبکهای حداقل چند نقطهٔ مرزی میتواند داشته باشد؟ چرا؟ ۲ـ یک چندضلعی شبکهای حداقل چند نقطهٔ درونی میتواند داشته باشد؟ ۳ـ در تمام چندضلعیهای شبکهای زیر تعدا…
کار در کلاس
|
صفحه ۷۱کار در کلاس ۱ـ چندضلعیهای A، B، C و D را در شکلهای زیر در نظر بگیرید. ابتدا به روشهای هندسی که از قبل میدانید، مساحت آنها را محاسبه کنید؛ سپس با تعیین تعداد نقاط مرزی و درونی،…
کار در کلاس
|
صفحه ۷۱کار در کلاس اگر فاصلهٔ نقطههای شبکهای یک سانتیمتر باشد، یک برگ درخت را روی یک صفحهٔ شطرنجی قرار دهید و با رسم آن مساحت آن را بهطور تقریبی محاسبه کنید.
تمرین
|
صفحه ۷۲تمرین 1ـ در یک لوزی اندازهٔ هر ضلع و نسبت اندازههای دو قطر است. مساحت لوزی را پیدا کنید. 2ـ در چهارضلعی ABCD، مطابق شکل و است. آیا قطرهای این چهارضلعی بر هم عمودند؟ چرا؟ نشان دهید…
بدون عنوان
|
صفحه ۷۵جدول زیر را تکمیل کنید. | ویژگی | متوازیالاضلاع | مستطیل | لوزی | مربع | ذوزنقه | ذوزنقهٔ متساویالساقین | |---|---|---|---|---|---|---| | مساوی بودن اندازهٔ ضلعها | هردو ضلع مقا…
بدون عنوان
|
صفحه ۷۶در شکل زیر نقشهٔ ایران را مشاهده میکنید. میتوانید با انتخاب واحدهای مناسب مساحت آن را به طور تقریبی پیدا کنید.
