هندسه (1) صفحه ۲۵
قضیه‌های دوشرطیهمان گونه که دیدیم، ٔ قضیه 1 و عکس آن هر دو درست است؛ بنابراین می‌توانیم بگوییمکه:اگر در مثلثی، دو ضلع نابرابر باشند، زاویۀ مقابل به ضلع بزرگ‌تر، بزرگ تراست از زاویۀ مقابل به ضلع کوچک‌تر، و برعکس.چنین قضیه‌هایی را «قضیه‌های دوشرطی» می‌نامیم.قضیه‌های دو شرطی را می‌توان با نماد ⇔ (اگر و تنها اگر) بیان کرد؛ به طور مثالٔ قضیه فوق و عکس آن را می‌توان به‌صورت زیر بیان کرد:فرض کنیم ∆ ABC یک مثلث باشد A∧ ∧ CC > A ⇔ AB > BCمثال: در یک مثلث، دو ضلع با هم برابرند؛ اگر و تنها اگر ارتفاع‌های نظیر آنها با همبرابر باشند.مثال نقضنوع دیگری از استدالل که با آن آشنا شده اید، استدالل با مثال نقض است. گاهی دربرخی موضوعات (چه ریاضی و چه غیرریاضی) یک حکم به‌صورت کلی بیان می‌شود؛بدین صورت که در مورد تمام اعضای یک مجموعه یک حکم بیان می‌شود. موارد زیرنمونه هایی از حکم های کلی است:الف) ٔ «همه اعداد صحیح، مثبت اند.» (حکمی‌کلی در مورد تمام اعداد صحیح)ب) «هر چهار ضلعی که چهار ضلع برابر داشته باشد، مربع است.» (حکم کلی در موردتمام چهارضلعی هایی که چهار ضلع برابر دارند)پ) «مجموع زاویه های داخلی هر چهارضلعی محدب ° 36٠ است.» (حکم کلی در موردتمام چهارضلعی های محدب)ت) «به ازای هر عدد طبیعی ،n مقدار عبارت n 2 + n + 41 عددی اول است.» (حکم کلیدر مورد تمام اعداد طبیعی)حدس خود را ٔ درباره درستی یا نادرستی حکم کلی «الف» بنویسید. چگونه می‌توانیددرستی حدس خود را ثابت کنید؟می‌دانیم که (٢-) یک عدد صحیح و منفی است؛ بنابراین حکم کلی «الف» با ٔ ارائه25

درباره هندسه (1) صفحه ۲۵

این صفحه از کتاب هندسه (1) در «درس دوم : استدلال» از فصل ۱ : ترسیم‌های هندسی و استدلال قرار دارد.

همان گونه که دیدیم، قضیه 1 و عکس آن هر دو درست است؛ بنابراین میتوانیم بگوییم اگر در مثلثی، دو ضلع نابرابر باشند، زاویۀ مقابل به ضلع بزرگتر، بزرگ تر است از زاویۀ مقابل به ضلع کوچکتر، و برعکس. چنین قضیههایی را «قضیههای دوشرطی» مینامیم. قضیههای دو شرطی را میتوان با نماد ⇔ (اگر و تنها اگر) بیان کرد؛ به طور مثال قضیه فوق و عکس آن را میتوان بهصورت زیر بیان کرد: مثال: در یک مثلث، دو ضلع با هم برابرند؛ اگر و تنها اگر…