جواب فعالیت صفحه ۸۵ فیزیک (2) - ریاضی فیزیک

مشاهدهٔ آزمایش:
وقتی یکی از قطب‌های آهنربای میله‌ای را به عقربهٔ مغناطیسی نزدیک می‌کنیم، عقربه از حالت اولیهٔ خود منحرف می‌شود و سر N آن به سمت قطب آهنربا می‌چرخد. در شکل، قطب S آهنربا به سر N عقربه نزدیک شده است و عقربه به سمت آن کشیده می‌شود.

دلیل این پدیده:
قطب‌های ناهم‌نام یکدیگر را جذب می‌کنند. قطب S آهنربا و قطب N عقربه ناهم‌نام‌اند، پس بین آن‌ها نیروی جاذبه به وجود می‌آید. این نیرو از میدان مغناطیسی آهنربا در محل عقربه ناشی می‌شود.

دور کردن آهنربا:
اگر آهنربا را از قطب‌نما دور کنیم، میدان مغناطیسی آهنربا در محل عقربه ضعیف می‌شود و نیروی جاذبه کم می‌شود. در این حالت عقربه به تدریج به وضع اولیهٔ خود برمی‌گردد و سر N آن تقریباً به سوی شمال جغرافیایی قرار می‌گیرد. علت این است که عقربه، مانند هر آهنربای آزاد دیگر، در میدان مغناطیسی زمین قرار دارد و میدان زمین آن را به این جهت می‌چرخاند.

سوزن شناور روی آب:
اگر قطب‌نما در دسترس نباشد، می‌توانیم سوزن ته‌گرد مغناطیسی‌شده را روی سطح آب شناور کنیم. این سوزن هم مانند عقربهٔ قطب‌نما عمل می‌کند: با نزدیک کردن آهنربا منحرف می‌شود و پس از دور کردن آن، سر N خود را دوباره به سوی شمال جغرافیایی می‌چرخاند.