جواب فعالیت صفحه ۱۰۷ فیزیک (1)

بازگشت به صفحه کتاب

فیزیک (1)

فیزیک (1) | ۴-۴ تغییر حالت‌های ماده

صفحه ۱۰۷
شکل فعالیت
سؤال 1

الف) بررسی کنید از دیدگاه مولکولی، افزایش دما و افزایش مساحت سطح مایع چگونه بر آهنگ تبخیر سطحی مایع اثر می‌گذارد؟
ب) با بررسی تبخیر سطحی در شرایط مختلف سعی کنید از راه تجربه، عامل یا عامل‌های دیگری را پیدا کنید که بر آهنگ تبخیر سطحی مؤثر باشند.
پ) تحقیق کنید کوزه‌های سفالی چگونه می‌توانند آب داخل خود را خنک کنند.

پاسخ

الف) اثر دما و مساحت سطح بر آهنگ تبخیر سطحی از دیدگاه مولکولی

در مایع، مولکول‌ها با تندی‌های مختلف حرکت می‌کنند. تبخیر سطحی یعنی مولکول‌هایی که تندی بیشتری دارند و در سطح مایع قرار گرفته‌اند، بتوانند از سطح مایع فرار کنند.

  • اثر افزایش دما: با بالا رفتن دما، میانگین تندی مولکول‌های مایع بیشتر می‌شود. در نتیجه تعداد مولکول‌هایی که تندی کافی برای فرار از سطح دارند، زیاد می‌شود و آهنگ تبخیر سطحی بیشتر می‌شود.
  • اثر افزایش مساحت سطح: هر چه مساحت سطح مایع بزرگ‌تر باشد، تعداد مولکول‌هایی که در سطح قرار دارند و می‌توانند فرار کنند بیشتر است. پس در مدت برابر، مولکول‌های بیشتری از سطح جدا می‌شوند و آهنگ تبخیر بیشتر می‌شود.

ب) پیدا کردن عامل‌های دیگر با آزمایش

برای این کار سه یا چهار ظرف هم‌اندازه، هر کدام با مقدار برابر آب، آماده می‌کنم. در هر آزمایش فقط یک عامل را تغییر می‌دهم و بقیه را ثابت نگه می‌دارم. سپس جرم یا ارتفاع آب باقی‌مانده را بعد از مدت معین، مثلاً یک ساعت، اندازه می‌گیرم و یادداشت می‌کنم. هر چه آب بیشتری تبخیر شده باشد، آهنگ تبخیر بیشتر است.

عامل‌هایی که می‌توانم بررسی کنم:

  • جریان هوا: یک ظرف را کنار پنکه و یک ظرف را در جای ساکن قرار می‌دهم.
  • نوع مایع: مثلاً آب و الکل را در شرایط یکسان قرار می‌دهم.
  • رطوبت هوا: یک ظرف را در هوای مرطوب، مثلاً کنار ظرف آب جوش، و یک ظرف را در هوای معمولی قرار می‌دهم.

نتیجه‌ای که انتظار دارم: با افزایش جریان هوا آهنگ تبخیر بیشتر می‌شود، زیرا هوای در حال حرکت مولکول‌های بخار را از سطح دور می‌کند. با افزایش رطوبت هوا آهنگ تبخیر کم می‌شود. همچنین الکل که نقطه جوش پایین‌تری دارد، سریع‌تر از آب تبخیر می‌شود.

(این‌ها مقدارهای نمونه‌اند؛ اندازه‌گیری شما ممکن است کمی فرق کند، اما جهت تغییرها باید همین باشد.)

پ) خنک شدن آب در کوزه‌های سفالی

برای تحقیق، از کتاب‌های مرجع، منابع معتبر اینترنتی یا پرسش از معلم علوم یا باغبان استفاده می‌کنم. آنچه باید پیدا کنم این است:

  • دیواره کوزه سفالی متخلخل است؛ یعنی ریزمنفذ دارد و آب از این منفذها به سطح بیرونی کوزه نفوذ می‌کند.
  • آب روی سطح بیرونی کوزه تبخیر می‌شود. این تبخیر در هوای گرم و خشک سریع‌تر است.
  • برای تبخیر، مولکول‌های آب باید انرژی بگیرند. این انرژی از خود آب داخل کوزه و از دیواره گرفته می‌شود.
  • در نتیجه دمای آب داخل کوزه پایین می‌آید و آب خنک‌تر می‌شود.

پس کوزه سفالی با تبخیر آب از سطح بیرونی‌اش، گرمای آب داخل خود را کم می‌کند و آن را خنک نگه می‌دارد.

فعالیت‌های این فصل
همه فعالیت‌های «فصل ۴: دما و گرما» اینجاست.

تمرین

|

صفحه ۸۵
جواب تمرین صفحه ۸۵ فیزیک (1)

تمرین

|

صفحه ۸۵
جواب تمرین صفحه ۸۵ فیزیک (1)

فعالیت

|

صفحه ۸۶
جواب فعالیت صفحه ۸۶ فیزیک (1)

فعالیت ۴ـ۲

|

صفحه ۸۷
جواب فعالیت صفحه ۸۷ فیزیک (1)

پرسش ۴ـ۱

|

صفحه ۸۸
جواب پرسش صفحه ۸۸ فیزیک (1)

فعالیت ۴ـ۳

|

صفحه ۸۸
جواب فعالیت صفحه ۸۸ فیزیک (1)

آزمایش ۴-۱

|

صفحه ۹۰
جواب آزمایش ۴-۱ صفحه ۹۰ فیزیک (1)

فعالیت ۴ـ۴

|

صفحه ۹۲
جواب فعالیت صفحه ۹۲ فیزیک (1)

تمرین ۴ـ۳

|

صفحه ۹۲
جواب تمرین صفحه ۹۲ فیزیک (1)

فعالیت 4-5

|

صفحه ۹۴
جواب فعالیت 4-5 صفحه ۹۴ فیزیک (1)

تمرین 4-4

|

صفحه ۹۴
جواب تمرین 4-4 صفحه ۹۴ فیزیک (1)

پرسش ۴-۲

|

صفحه ۹۷
جواب پرسش ۴-۲ صفحه ۹۷ فیزیک (1)

پرسش ۴ـ۳

|

صفحه ۹۹
جواب پرسش صفحه ۹۹ فیزیک (1)

تمرین ۴-۵

|

صفحه ۱۰۱
جواب تمرین ۴-۵ صفحه ۱۰۱ فیزیک (1)

آزمایش ۴ـ ۲

|

صفحه ۱۰۲
جواب آزمایش صفحه ۱۰۲ فیزیک (1)

فعالیت 4-6

|

صفحه ۱۰۴
جواب فعالیت 4-6 صفحه ۱۰۴ فیزیک (1)

فعالیت ۴-۷

|

صفحه ۱۰۵
جواب فعالیت ۴-۷ صفحه ۱۰۵ فیزیک (1)

آزمایش ۴-۳

|

صفحه ۱۰۶
جواب آزمایش ۴-۳ صفحه ۱۰۶ فیزیک (1)

فعالیت ۴ـ ۸

|

صفحه ۱۰۷
در حال مشاهده

فعالیت ۴ـ۹

|

صفحه ۱۰۸
جواب فعالیت صفحه ۱۰۸ فیزیک (1)

پرسش ۴ـ۴

|

صفحه ۱۰۸
جواب پرسش صفحه ۱۰۸ فیزیک (1)

پرسش ۴ـ۵

|

صفحه ۱۰۹
جواب پرسش صفحه ۱۰۹ فیزیک (1)

آزمایش ۴ـ ۴

|

صفحه ۱۱۰
جواب آزمایش صفحه ۱۱۰ فیزیک (1)

تمرین ۴ـ ۶

|

صفحه ۱۱۰
جواب تمرین صفحه ۱۱۰ فیزیک (1)

فعالیت ۴ ـ ۱۰

|

صفحه ۱۱۱
جواب فعالیت صفحه ۱۱۱ فیزیک (1)

فعالیت ۴ ـ ۱۱

|

صفحه ۱۱۱
جواب فعالیت صفحه ۱۱۱ فیزیک (1)

فعالیت ۴-۱۲

|

صفحه ۱۱۲
جواب فعالیت ۴-۱۲ صفحه ۱۱۲ فیزیک (1)

آزمایش ۴ـ۵

|

صفحه ۱۱۳
جواب آزمایش صفحه ۱۱۳ فیزیک (1)

پرسش ۴ ـ ۶

|

صفحه ۱۱۴
جواب پرسش صفحه ۱۱۴ فیزیک (1)

فعالیت ۴ ـ ۱۳

|

صفحه ۱۱۴
جواب فعالیت صفحه ۱۱۴ فیزیک (1)

فعالیت 4-14

|

صفحه ۱۱۶
جواب فعالیت 4-14 صفحه ۱۱۶ فیزیک (1)

فعالیت ۴ ـ ۱۵

|

صفحه ۱۱۸
جواب فعالیت صفحه ۱۱۸ فیزیک (1)

فعالیت ۴ـ۱۶

|

صفحه ۱۲۱
جواب فعالیت صفحه ۱۲۱ فیزیک (1)

بدون عنوان

|

صفحه ۱۲۴
جواب بدون عنوان صفحه ۱۲۴ فیزیک (1)

بدون عنوان

|

صفحه ۱۲۴
جواب بدون عنوان صفحه ۱۲۴ فیزیک (1)

بدون عنوان

|

صفحه ۱۲۵
جواب بدون عنوان صفحه ۱۲۵ فیزیک (1)

بدون عنوان

|

صفحه ۱۲۵
جواب بدون عنوان صفحه ۱۲۵ فیزیک (1)

بدون عنوان

|

صفحه ۱۲۶
جواب بدون عنوان صفحه ۱۲۶ فیزیک (1)

بدون عنوان

|

صفحه ۱۲۶
جواب بدون عنوان صفحه ۱۲۶ فیزیک (1)
صفحه ۱۰۷