جواب کار در کلاس صفحه ۶۰ حسابان 1
بازگشت به صفحه کتابنمودار «تابع وارون» هر کدام از تابعهای زیر را که یک به یک است در همان دستگاه مختصات رسم کنید.




ابتدا بررسی میکنیم کدام تابعها یک به یک هستند تا فقط وارون آنها را رسم کنیم.
- نمودار \(y=x^2\) یک به یک نیست، زیرا خط افقی مثلاً \(y=1\) آن را در دو نقطه \((-1,1)\) و \((1,1)\) قطع میکند. پس وارون ندارد.
- نمودار \(y=2\) یک به یک نیست، زیرا همه نقاط آن عرض یکسان دارند و یک خط افقی آن را در بینهایت نقطه قطع میکند.
- خط راست که از \((-2,1)\) و \((2,3)\) میگذرد، یک به یک است.
- نمودار \(y=\sqrt{x}\) یک به یک است.
تابع اول: خط راست
شیب خط برابر است با:
\[m=\frac{3-1}{2-(-2)}=\frac{2}{4}=\frac{1}{2}\]
پس ضابطهٔ آن \(f(x)=\dfrac{1}{2}x+2\) است.
عملیات بهدست آوردن وارون را مانند کتاب انجام میدهیم:
\[f(x)=\frac{1}{2}x+2 \Rightarrow y=\frac{1}{2}x+2\]
\[\Rightarrow \frac{1}{2}x=y-2\]
\[\Rightarrow x=2y-4\]
\[\Rightarrow f^{-1}(x)=2x-4\]
برای رسم \(f^{-1}\) کافی است مختصات نقاط خط \(f\) را جابهجا کنیم:
\[(-2,1)\in f \Rightarrow (1,-2)\in f^{-1}, \qquad (2,3)\in f \Rightarrow (3,2)\in f^{-1}\]
پارهخط \(f^{-1}\) از نقطهٔ \((1,-2)\) تا \((3,2)\) رسم میشود. این پارهخط قرینهٔ پارهخط \(f\) نسبت به خط \(y=x\) است.
تابع دوم: \(y=\sqrt{x}\)
\[f(x)=\sqrt{x} \Rightarrow y=\sqrt{x}\]
\[\Rightarrow x=y^2\]
\[\Rightarrow f^{-1}(x)=x^2 \qquad (x\ge 0)\]
دامنهٔ \(f^{-1}\) همان برد \(f\) یعنی \(x\ge 0\) است. نقاط نمودار \(f\) عبارتاند از \((0,0)\) و \((4,2)\)، پس نقاط \(f^{-1}\) عبارتاند از \((0,0)\) و \((2,4)\). نمودار \(f^{-1}\) قسمتی از سهمی \(y=x^2\) برای \(x\ge 0\) است.
شکل زیر هر دو تابع و وارونهایشان را همراه با خط \(y=x\) نشان میدهد:

کار در کلاس
|
صفحه ۳۸کار در کلاس
|
صفحه ۴۰کار در کلاس
|
صفحه ۴۰کار در کلاس
|
صفحه ۴۱تمرین
|
صفحه ۴۲کار در کلاس
|
صفحه ۴۵کار در کلاس
|
صفحه ۴۶کار در کلاس
|
صفحه ۴۷فعالیت
|
صفحه ۴۷کار در کلاس
|
صفحه ۴۹فعالیت
|
صفحه ۴۹کار در کلاس
|
صفحه ۵۰بدون عنوان
|
صفحه ۵۱کار در کلاس
|
صفحه ۵۱تمرین
|
صفحه ۵۲فعالیت
|
صفحه ۵۴فعالیت
|
صفحه ۵۵«فعالیت»
|
صفحه ۵۶«کار در کلاس»
|
صفحه ۵۶کار در کلاس
|
صفحه ۵۷فعالیت
|
صفحه ۵۷کار در کلاس
|
صفحه ۵۹کار در کلاس
|
صفحه ۶۰تمرین
|
صفحه ۶۲فعالیت
|
صفحه ۶۳بدون عنوان
|
صفحه ۶۴کار در کلاس
|
صفحه ۶۴فعالیت
|
صفحه ۶۵کار در کلاس
|
صفحه ۶۶فعالیت
|
صفحه ۶۶کار در کلاس
|
صفحه ۶۸کار در کلاس
|
صفحه ۶۸تمرین
|
صفحه ۶۹