معنی و تعریف
[ بَ لَ سِ شِ شُ ] (اِخ)
فیلومتور، یا فیلومتر بمعنی محب الام؛
مادردوست. از ۱۸۱ تا ۱۴۹ ق.م. زندگی
میکرد. (ناظم الاطباء). محب الام سی و پنج
سال سلطنت کرد. در عهد او اسکندر روم پسر
انطاخیوس عزم کرد که مملکت شام او را
بازگیرد. یونانیان او را بکشتند. (مجمل
التواریخ و القصص چ ۱ ص ۱۲۶). بطلمیوس
فلیومتربن بطلمیوس اپی فانیس که از سال
۱۸۱ -۱۶۴ ق.م. (؟) سلطنت مینمود و
چون پدرش درگذشت او طفل بود و مادرش
کلیوپترا تا زمان وفاتش یعنی : سال ۱۷۲
ق.م. ملکه شد و در مدت سلطنت خود با
دولت شام دوست بود، لکن در سال ۱۷۱ ق.م.
انطیوخس اپی فانیس بر مصر هجوم آورده،
بر بطلمیوس غالب گشت و او را اسیر کرد اما
رومی ها مصر را در ۱۶۸ ق.م. پس گرفتند و
بتدریج آن مملکت ولایت رومانیان شد.
(دانیال : ۱۱: ۲۵) و در زمان بطلمیوس
ششم بنای هیکل لیونتوپولس بانجام رسید و
غیر از اورشلیم مرکز دیگری برای عبادت
یهود معین گردید. فلسفهٔ یونانیان با فلسفهٔ
مصر داخل شد و نتیجهٔ این مطلب آن شد که
قوم یهود برای انتشار دین مسیح قابل و
مستعد گردید. (قاموس کتاب مقدس).
بطلمیوس ششم پس از پدر بتخت نشست
(۱۸۱ -۱۴۶ ق.م.) (؟) و بواسطهٔ صغرسن
(پنجساله بود) مادرش (کلئوپاترا که از
شاهزاده خانم های سوریه بود زمام امور را
بدست گرفت و تا پایان مرگش ۱۷۲ ق.م.
حکومت کرد در زمان وی آنتی خوس چهارم
پادشاه سوریه به مصر حمله برد معابد آن را
غارت کرد و خواست در منفیس بعنوان
پادشاه مصر تاجگذاری کند ولی مردم
اسکندریه برادر فیلوترا که اورگت مینامیدند
بر تخت نشاندند. آنتی خوس دوباره به مصر
حمله برد و بدین ترتیب جنگ پایان یافت که
قبرس از آن سوریه گردد. از سال ۱۷۰ ق.م.
هر دو برادر مصر را اداره میکردند ولی پس از
چندی بین آنها نفاق افتاد و چون غلبه با
اورگت بود فیلومتر بروم رفت و با کمک
رومیها دوباره بتخت پادشاهی مصر نشست
وی خواست قبرس را تصرف کند موفق نشد
و بعد فیلومتر او را بخشید و سیرن را به او داد.
در جنگ با سوریه با موفقیت پیش میرفت که
هنگام بازگشت به مصر بپادشاه سابق سوریه،
اسکندر والاس برخورد و بدست او کشته شد.
(از ایران باستان چ ۲، جیبی ص ۲۱۵۵،
۲۱۵۶). و رجوع به قاموس الاعلام ترکی ج ۲
شود.