توضیحات درس

* گوارش در روده باریک

کیموس به تدریج وارد روده باریک می شود 

دوازدهه : ساختار c شکل ابتدای باریک روده   

در دوازدهه گوارش نهایی کیموس به وسیله موارد زیر شروع می شود: 

حرکات روده باریک - شیره روده - صفرا – شیره لوزالمعده 

* حرکات روده باریک

  • گوارش مکانیکی و پیش بردن کیموس
  • گستراندن کیموس در سراسر روده باریک (با این کار تماس کیموس با شیره های گوارشی و یاخته های پوششی مخاط بیشتر می شود)

* شیره روده باریک : موسین – آب – یون های مختلف مثل بی کربنات – آنزیم (پروتئاز)

* صفرا

  • سازنده آن کبد است
  • فاقد آنزیم؛ و حاوی:  نمک های صفراوی – بیکربنات – کلسترول و فسفولیپید
  • همراه با حرکت مخلوط کننده شیره گوارشی، در گوارش چربی ها و ریز کردن آن ها نقش دارد.
  • بیکربنات صفرا حالت اسیدی کیموس را خنثی می کند

سنگ صفرا:

  • ناشی از رسوب ترکیبات صفرا
  • رژیم غذایی پر چرب در تشکیل سنگ صفرا نقش دارد

ساختار کبد: 

  • دارای بخش کوچک در سمت چپ و بخش بزرگ در سمت راست بدن است که نواری سفید رنگ آن را مشخص تر می کند (پرده دیافراگم در این قسمت که سمت راست بدن است بالاتر از سمت چپ آن قرار دارد)
  • در پشت کبد کیسه صفرا قرار دارد و مجاری گسترده ای درون کبد برای دریافت صفرا دارد که عمده این مجاری درون قسمت بزرگ است و قسمت کوچکتر مجاری کمتری دارد.

* شیره لوزالمعده: حاوی بیکربنات و آنزیم های لوزالمعده

  • بیکربنات: در خنثی کردن حالت اسیدی کیموس معده نقش دارد
  • آنزیم های لوزالمعده:  مثل پروتئاز های معده ابتدا غیر فعال اند و این آنزیم ها درون روده باریک فعال می شوند

نکته: آنزیم های لوزالمعده در بیرون از محل ترشح، فعال می شوند و به این ترتیب خود لوزالمعده را تجزیه نمی کنند.

پس می توان گفت:  پروتئاز های معده در حالت اسیدی فعالیت دارند و پرتئاز های لوزالمعده در حالت قلیایی 

ساختار لوزالمعده: 

  • قسمت ضخیم آن در سمت راست بدن قرار دارد و دو مجرای لوزالمعده (که مجرای پایینی آن مشترک با صفرا می باشد ) در این قسمت وجود دارد – این قسمت مقابل لوزالمعده و درون بخش فرورفته (دهانه c ) قرار دارد
  • بخش نازک لوازالمعده در سمت چپ بدن و در پشت معده قرار گرفته که یک مجرای بزرگ و طویل در طول آن قابل مشاهده ااست.

در مورد بیکربنات

  • قسمت های ترشح کننده:  یاخته های پوششی سطح معده – کبد (صفرا) – شیره روده - شیره لوزالمعده
  • وظیفه کلی: خنثی کردن حالت اسیدی معده
    • خنثی کردن حالت اسیدی معده 

    •  در دوازدهه یک محیط قلیایی مناسب برای فعالیت آنزیم های لوزالمعده ایجاد می کند.

توجه:  بیکربنات در بزاق و ترشحات مری وجود ندارد ولی در بیشتر قسمت های لوله گوارش ترشح می شود.