گرما

گرما

گرما: انرژی ای است که از جسم گرم تر به جسم سرد تر منتقل می شود.

با یک آزمایش متوجه می شویم که وقتی میخی را داغ داغ کنیم و آن را داخل آب سردی بیندازیم، دمای آب زیاد می شود و میخ خنک تر می شود. چه اتفاقی رخ داد؟ گرما از میخ منتقل شد به آب یعنی میخ انرژی از دست داد و آب گرما را(که نوعی انرژی) است دریافت کرد.

و برعکس اگر میخی را در فریزر قرار داده باشیم که یخ زده باشد و آن را در همان لیوان آب بیندازیم؛ چه اتفاقی می افتد؟ دمای آب کم می شود و دمای میخ زیاد می شود و یخ هایش آب می شوند؛ در واقع آب انرژی از دست می دهد یعنی گرمای خود را به میخ منتقل می کند که باعث می شود آب خنک تر شود و در عوض میخ انرژی میگیرد و یخ هایش آب می شود و دمایش بیشتر می شود. مثل تابستونا که تو کلمن روی آب شیر قطعات یخ می اندازیم و بعد از مدتی میفهمیم که آب خنک خنک خنک شده و از نوشیدنش لذت می بریم.

تعادل گرمایی

چی فهمیدیم؟ دو تا جسم با دماهای متفاوت وقتی با هم در تماس باشند،دمای جسم گرم هی کمتر و دمای جسم سرد بیشتر می شود تا زمانی که هر دو دمای یکسانی پیدا کنند(هم دما شوند).

در این حالت به این دما، دمای تعادل دو جسم گفته می شود و در این حالت می گوییم که دو جسم با هم در تعادل گرمایی اند.

مدتی بعد از تماس دو جسم سرد و گرم، دو جسم هم دما می شوند و به دمای تعادل می رسند.

در تصاویر کتاب درسی چطور میفهمیم یک جسم گرم تره و دیگری سرد تر؟ شدت و سرعت حرکت ذره ها با فلش نمایش داده شده یعنی شکلی که ذره هایش فلش بلندتری داشته باشند، گرم تر بوده و شکلی که ذره هایش فلش کوتاه تری دارد، سرد تر است.

گرما: پس به مقدار انرژی ای که در اثر اختلاف دما از جسمی به جسم دیگر منتقل می شود، گرما گفته می شود؛ مثل میخ داغ و آب سرد؛ به طور طبیعی گرما از جسم گرم به جسم سرد منتقل می شود(پختن غذا)؛ چطور؟ اجاق گرما می ده به قابلمه، قابلمه میده به آب داخلش، آب داغ میشه و غذا می پزه!

گرما نوعی انرژی است که به علت اختلاف دمای دو جسم در تماس با هم منتقل می شود، پس یکای آن ژول است.

در کل برای همه شکل های انرژی از واحد(یکای) ژول استفاده می شود.

جسم گرم تر>>> دما بیشتر>>> جنب و جوش مولکول هایش بیشتر(انرژی مولکول هاش به طور متوسط از جسم سرد بیشتره!) و برعکسش!(دقیقا مثل مقایسه بچه بازیگوش و پیرمرد) بچه بازیگوش نماینده جسم گرم تره که انرژی زیادی داره و سرعت حرکت و جنب و جوشش بیشتره و برعکس فرد کهنسال جسم سردتره که انرژی کمی داره و سرعت حرکت و جنب و جوشش کمتره.

وقتی به آب حرارت می دهیم، انرژی داده شده به آب سبب افزایش انرژی مولکول های آب می شود؛ در نتیجه جنبش مولکول ها زیاد می شود و دمای آب هم زیاد می شود. دما گرمی یا سردی را مشخص می کند.

بچه ها یادتون باشه که انرژی سرمایی نداریم؛ سرما یعنی کمبود انرژی و سرما انرژی نیست. مثلا یخچال سرما تولید نمی کند بلکه گرمای داخل خود را به محیط و پشت خود منتقل می کند.

نکات تکمیلی:

جنبش مولکولی به دما بستگی دارد، اگر یک جسم گرم باشد، سرعت حرکت ذراتش زیاد است و جنب و جوشش زیاد است.

بعد از رسیدن دو ماده به حالت تعادل گرمایی، به طور متوسط جنبش مولکولی دو جسم یکسان می شود.