توضیحات درس

کار کلیه

چگونگی کار کلیه: در ساختار میکروسکوپی کلیه میلیون ها لوله پیچ در پیچ وجود دارد که به آنها لوله ادراری یا گُردیزه (نِفرون) می گویند.

کار اصلی کلیه ها را، لوله های ادراری انجام می دهند؛ یعنی خون را تصفیه و مواد دفعی (اوره، آب و نمک اضافی) آن را جدا می کنند.

لَپ یا لوب کلیه چیست؟ هرم+ بخش قشری مقابل آن (هرم همان بخش مرکزی کلیه نیز می باشد)

گُردیزه ها مواد زائد مثل اوره و نمک های اضافی خون را، به همراه مقداری آب، از مویرگ ها می گیرند و ادرار را می سازند.

ادرار تشکیل شده در گُردیزه ها، از طریق لوله های جمع کننده ادرار، به لگنچه می ریزند و از آنجا از طریق میزنای به مثانه وارد و در آنجا ذخیره می شود.

وقتی حجم ادرار در مثانه از حدی بیشتر می شود (حدود 400 سی سی در افراد بالغ)، احساس دفع ادرار به وجود می آید و از طریق میزراه دفع می شود.

به جز کلیه(دفع اوره، آب و نمک) و شش(دفع کربن دی اکسید)، پوست بدن ما نیز به عنوان اندام دفعی است و می تواند آب، نمک، چربی را دفع کند.

کار کلیه ها: یاخته های بدن در مایعی به نام مایع بین یاخته ای قرار دارند. هم داخل یاخته ها آب داشتیم یادتونه دیگه؟ میان یاخته یا سیتوپلاسم داخلش آب داشت و هم بین یاخته ها آب وجود دارد.

نوع و مقدار مواد در این مایع باید تنظیم شود تا یاخته ها بتوانند کارهای خود را به درستی انجام دهند. کلیه ها با دفع مواد زائد، آب و نمک های اضافی، در این تنظیم نقش اساسی دارند.

یکی از مهم ترین کارهای کلیه تنظیم میزان آب بدن است. این مایع باید تر و تمیز باشد تا یاخته کارشو درست انجام بده.

کلیه ها، با کم و زیاد کردن دفع آب به صورت ادرار، این تنظیم را انجام می دهند. اگر آب بدن زیاد شود، ادرار هم زیاد و بی رنگ می شود، و اگر آب  بدن کم شود، ادرار هم کم و پر رنگ می شود.

پس وظایف کلیه چیشد؟ تنظیم آب بدن، تنظیم مایع بین یاخته ای، تصفیه خون و دفع مواد زائد، آب و نمک های اضافی.

بدن ما به صورت ادرار، عرق کردن، همراه مدفوع، تبخیر و تنفس(نفس کشیدنمون بخار اب هم بیرون میده دیگه یعنی شکل گازی آب موقع زمستونا تو هوای خیل سرد، بخاری از دهنمون بیرون میاد همون بخار آبه)، آب را دفع می کند و به بیرون از بدن می فرستد.

راه های تامین آب مورد نیاز بدن: خوردن غذا، نوشیدن مایعات. میزان آب مصرفی بدنمان بسته به فعالیت بدن و شرایط محیط فرق می کند، خب طبیعیه جاهای خیلی گرم و آفتاب سوزان وقتی فوتبال بازی کنیم و عرق کنیم خیلی به آب نیاز داریم.

بروز بعضی بیماری ها مثل سنگ کلیه و سنگ مثانه بسیار دردناک و خطرناک است و امکان دارد باعث از کار افتادن کلیه یا حتی مرگ شود. استفاده از آب های آشامیدنی  دارای مواد معدنی مناسب و استاندارد در جلوگیری از این بیماری ها موثر است. یکی از علت های استفاده از دستگاه تصفیه آب جلوگیری از همین بیماری هاست تا به آب استاندارد دسترسی داشته باشیم. یادتونه دیگه کلسیم و منیزیم بالای آب باعث میشد بهش بگیم آب سخت که برای سلامت کلیه ها مضر بود.

نگه داشتن ادرار به مدت زیاد در مثانه ممکن است باعث سنگ مثانه شود؛ پس حتما شب ها قبل به خواب رفتن طولانی مدت باید ادرار خود را تخلیه کنیم.