توضیحات درس

نظریه ارسطو: ارسطو معتقد بود نفس کشیدن برای خنک کردن قلب است

توجه: ارسطو ترکیبات شیمیایی هوای دمی و بازدمی را یکسان می دانست ولی امروزه می دانیم که ترکیبات هوای دمی و بازدمی متفاوت از هم هستند

ترکیبات هوای دمی و بازدمی

نوع گاز 

دمیبازدمی

اکسیژن

21 درصد 17 تا 16 درصد

کربن دی اکسید

03/0 درصد4 تا 5 درصد

به طور کلی مقدار اکسیژن در هوای دمی و بازدمی بیشتر است ولی کربن دی اکسید موجود در هوای بازدمی نسبت به هوای دمی بیشتر می شود.

 

ارتباط دستگاه تنفسی و دستگاه گردش مواد

  • دستگاه گردش مواد خون تیره ( نسبت کربن دی اکسید بیشتر) را از اندام ها به قلب و سپس به شش ها می برد
  • در دستگاه تنفس پس از تبادلات گازی تبدیل به خون رونش (حاوی نسبت اکسیژن بیشتر) می شود
  • یعنی بین دو دستگاه تنفس و گردش مواد گاز های اکسیژن و کربن دی اکسید مبادله می شوند
  • سپس دستاه گردش مواد خون روشن را به اندام ها می برد و این چرخه ادامه پیدا می کند 

ضرورت تنفس:

1- دریافت اکسیژن و رساندن آن به یاخته ها :  آزاد کردن انرژی مواد مغذی و ذخیره آن در مولکول ATP  

واکنش تنفس یاخته ای که در اندامک میتوکندری در یاخته صورت می گیرد علت نیاز به اکسیژن در تولید ATP را توجیه می کند:

2- دور کردن کربن دی اکسید از بدن :

  • کربن دی اکسید با آب واکنش داده و ماده سمی کربنیک اسید را تولید می کند، این اسید PH بدن را کم می کند
  • درنتیجه: ساختار پروتئین ها در این حالت اسیدی تغییر کرده و عملکرد آن ها مختل می شود
  • این اختلال می تواند سبب تغییرات گسترده ای در کار یاخته های بدن شود؛ مثل آنزیم ها

درواقع؛  افزایش کربن دی اکسید از نبود اکسیژن خطرناک تر است 

فعالیت شماره 1: بررسی مقدار نسبی کربن دی اکسید در هوای دمی و بازدمی 

معرف های کربن دی اکسید: 

  • آب آهک : بی رنگ ولی در مجاورت گاز شیری رنگ می شود
  • برمو تیمول بلو: آبی رنگ ولی در مجاورت گاز زرد رنگ می شود

توجه: در این آزمایش از محلول برموتیمول بلوی رقیق استفاده می شود

  •  هنگام دم از ظرف (ب) و هنگام بازدم در ظرف (الف) حباب تشکیل می شود
  • ابتدا معرفی که در ظرف الف باشد تغییر می کند و این موضوع نشان دهنده آن است که در هوای بازدمی کربن دی اکسید زیادی وجود دارد.

توجه: با گذشت زمان مقداری تغییر رنگ در ظرف (ب)  مشاهده می شود، چرا که در هوای دمی نیز مقدار اندکی کربن‏دی‏اکسید وجود دارد.