توضیحات درس

پیشگفتار منابع آبی

آب مهم ترین عامل حیات است. همه موجودات زنده برای ادامه زندگی به آب نیاز دارند. ما هم روزانه برای شست و شو، وضو گرفتن، مسواک زدن، تهیه غذا و . . . به آب نیاز داریم. حتی در کشاورزی(آبیاری)، صنعت(تولید نوشیدنی، خنک کردن دستگاه)، ساخت ساختمان(در تولید بتن و سیمان) و . . . وجود آب لازم و ضروری است.

آب؛ فراوان اما کمیاب(آب شور زیاده نه شیرین)

امروزه کم آبی یک مشکل اساسی در جهان به حساب می آید. در ایران این موضوع به علت واقع شدن کشور عزیزمان روی نوار بیابانی دنیا، جدی تر است؛ پس استفاده درست از منابع آبی و مهار آب های سطحی از گذشته دور اهمیت زیادی داشته است.(آب های سطحی روی سطح زمین دیده می شوند یعنی با چشم قابل دیدن هستند مثلا آب رودخانه یا چشمه آب سطحی هستند)

فراوان اما کمیاب یعنی چه؟ یعنی کره زمین از فضا که دیده می شود به رنگ آبی است و آب فراوان دارد(به علت دریاها و اقیانوس ها) ولی آب شیرین قابل استفاده برای ما کم است؛ پس درست مصرف کنیم.

کره زمین: بهتره بدونیم که هَواکُره یا اتمسفر همان لایه گازی است که مثل یک پتو دورِ زمین را گرفته است.

به زبون ساده یعنی زمین بدون این لایه گازی قابل‌زندگی نبود.

اتمسفر از هوا ساخته شده: بیشترش نیتروژن، بعد اکسیژن و مقدار کمی گازهای دیگر. که وقتی نفس میکشیم از اکسیژن استفاده می کنیم.

این لایه جلوی اشعه‌های خطرناک خورشید را می‌گیرد و باعث می‌شود هوا برای نفس کشیدن وجود داشته باشد.

گرمای زمین را نگه می‌دارد تا نه خیلی داغ شویم، نه خیلی سرد تازه پدیده‌هایی مثل ابر، باران، باد و حتی رنگ آسمان به‌خاطر همین لایه است.

پس اتمسفر = پتو + سپر + سیستم تنظیم‌کننده دمای زمین.

آب از کجا میاد؟ بخار آب(تابش خورشید به سطح آب باعث تبخیر آب می شود) فراوانی در هواکره(اتمسفر) زمین وجود دارد که پس از تراکم به صورت بارش به سطح زمین می رسد. بارش به شکل های گوناگونی دیده می شود (در ادامه با آنها آشنا خواهیم شد) و در مناطق مختلف میزان متفاوتی دارد(شهرهای شمالی ایران زمین و شهر های مرکزی و جنوبی)

آب: خواهیم فهمید که بخار آب در هوا بالا می‌رود. در ارتفاعات هوا سردتر است چون هوا کم وجود داره پس مولکول ها از هم دورند و برخورد کمی باهم دارند در نتیجه گرما رو نمی تونه نگهداره یادتونه که نیروی گرانش زمین وقتی ازش فاصله بگیریم کمتر میشه. وقتی بخار آب سرد می‌شود(یعنی همون میعان) ذره ها سرعتشون کم میشه و بهم نزدیک میشن و میچسبن بهم(درس دهم کامل تر میفهمیم)، به قطره‌های خیلی ریز آب تبدیل می‌شود؛ به این مرحله تراکم می‌گویند و ابر تشکیل می‌شود.

این قطره‌های ریز داخل ابر کم‌کم به هم می‌چسبند و بزرگ‌تر و سنگین‌تر می‌شوند. وقتی آن‌قدر سنگین شوند که هوا نتواند نگهشان دارد، از ابر پایین می‌افتند و به صورت باران می‌بارند.

آب کُره: بیش از 75 درصد سطح کره زمین را آب فرا گرفته است که مقدار کمی از آن آب شیرین (کشاورزی و آشامیدنی) است.

آب کره: به همه آب های موجود در سطح زمین، درون زمین و هواکره(اتمسفر) که به صورت جامد، مایع و بخار هستند، گفته می شود؛ آب کره شامل: اقیانوس ها، دریاها، دریاچه ها، رودخانه ها، آب های زیرزمینی، رطوبت هوا و یخچال هاست.

منبع آب شور: اقیانوس ها و دریاها

منبع آب شیرین: یخچال ها(بیشترین)، دریاچه ها(کمترین)، آب های زیرزمینی