پیشگفتار سفر غذا

پیشگفتار سفر غذا و معرفی لوله گوارش

پیشگفتار سفرِ غذا

نان و پنیر و سبزی میان وعده سالمی است. برای رسیدن مواد مغذی آن به یاخته های بدنمان باید ریز و خرد شود؛ توسط کدام دستگاه به نظرتون؟ دستگاه گوارش(نان نشاسته دارد که نوعی کربوهیدرات است، پنیر جزو لبنیات است، سبزی سلولز دارد که نوعی کربوهیدرات است)

گوارش غذا: فهمیدیم غذایی که می خوریم حاوی مواد مغذی(کربوهیدرات(قند)، لیپید(چربی)، پروتئین، ویتامین، مواد معدنی و آب) است که باید سفری طولانی(لوله گوارش و دستگاه گردش مواد) برای رسیدن به تک تک یاخته های ما طی کنند.

دستگاه گوارش بخشی از مسیر این سفر است. به نظر شما غذا در این سفر چه تغییرهایی می کند و از چه جاهایی می گذرد؟ مثلا لقمه های غذا ریز می شوند و به صورتی در می آیند که با آن چیزی که خوردیم متفاوتند و مواد مغذی به کمک آنزیم ها به ذره های سازنده شان تبدیل می شوند؛ مثلا نشاسته میشه گلوکز و هضم میشه یا پروتئین میشه آمینواسید یادتونه دیگه؟

دستگاه گوارش غذا را به قدری ریز می کند که مواد آن بتوانند وارد خون بشوند؛ یعنی غذا را به مولکول های قابل جذب تبدیل می کند. این فرایند گوارش نام دارد.(پس گوارش یعنی ریز و قابل جذب کردن غذا برای استفاده یاخته ها)

ریز شدن مواد غذایی در بخش های متفاوت دستگاه گوارش انجام می شود.

ریز شدن مکانیکی: اندازه غذا تغییر میکند به وسیله دندان ها و جویدن.

ریز شدن شیمیایی: یعنی غذا به ماده اولیه تبدیل می شود. پروتئین بشه آمینواسید یا نشاسته بشه گلوکز. آنزیم ها باعث شکستن شیمیایی غذا می شود با ایجاد تغییر شیمیایی.

دستگاه گوارش شامل دو بخش است. 1- لوله گوارش: به ترتیب عبور غذا: دهان، حلق، مری، معده، باریک روده، فراخ روده و مخرج. 2- غده ها یا اندام های گوارشی: غده بزاقی، کبد(جگر) و کیسه صفرا، پانکراس(لوزالمعده) و غده های دیواره لوله گوارش.

لوله گوارش: بخشی از دستگاه گوارش ما، لوله ای پر پیچ و خم است که از دهان شروع، و به مخرج ختم می شود(لوله گوارش).

لوله گوارش از بخش های متفاوتی تشکیل شده است. هر یک از این بخش ها کار مشخصی انجام می دهند.

دیدیم که بخش دیگر دستگاه گوارش، اندام هایی اند که در اطراف لوله گوارش هستند و با آن ارتباط دارند.

لوله گوارش در جانداران متفاوت از بخش های متفاوتی تشکیل شده است.

تفاوت های لوله گوارش پرندگان و انسان: پرندگان دانه خوار دو بخش در دو طرف معده دارند، چینه دان بخش حجیم انتهای مری است، غذا را خیس و نرم می کند و سنگدان که بخشی از معده است و دارای سنگ ریزه هایی می باشد که غذا را آسیاب می کند. در واقع سنگدان نقش دندان را دارد. دهان همان منقار است.