توضیحات درس

پیشگفتار تبادل با محیط

گرسنگی و تشنگی تا چند روز قابل تحمل هستند؛ ولی بدون هوا چی؟ چند دقیقه؟ چند ثانیه؟

یاخته های بدن ما برای فعالیت خود و تولید انرژی به اکسیژن نیاز دارند. اکسیژن به همراه قند و چربی به عنوان سوخت برای تولید انرژی یاخته نیازه البته در نتیجه این تولید انرژی مواد زائد و مضر و به درد نخور هم تولید می شود. پس یاخته ها مواد دفعی نیز تولید می کنند. مثلا اگر بدن را کارخانه ای در نظر بگیریم، یاخته ها کارگر های این کارخانه هستند و می دانیم که کارخانه ها زباله و مواد به درد نخور هم تولید می کنند مثل دود دقیقا بدن انسان هم مواد زائد و دفعی درست می کنه!

دستگاه تنفس دو فعالیت انجام می دهد: 1- اکسیژن مورد نیاز یاخته ها را تامین می کند. 2- کربن دی اکسید تولید شده آنها را دفع می کند.

دستگاه دفع: مواد دیگری وجود دارند که آنها را به خارج از بدن می فرستد.

ساختار دستگاه تنفس

هوا برای رسیدن به شش(ریه) ها چه مسیری را طی می کند؟ 1- بینی یا دهان 2- حلق 3- حنجره 4- نای 5- نایژه 6- نایژک ها 7- کیسه های هوایی یا حبابک ها.

مسیر تنفسی انسان: هوا از بینی یا دهان وارد دستگاه تنفس می شود و پس از عبور از حلق، به حنجره و سپس نای می رود.

نای دو شاخه دارد، که به آنها نایژه(راست و چپ) می گوییم. نایژه ها هوا را به نایژک ها می رسانند که به تعداد زیاد در شُش ها پراکنده اند. در انتهای نایژک ها کیسه های هوایی قرار دارند.

هوا هنگام عبور از بینی(که بخشی از مجرای تنفسی است) چه تغییری دارد؟ بینی با داشتن مو، مژک ها که مو مانند هستند و شبکه رگ های خونی فراوان (که می دانیم خون دما را کنترل می کند) با دیواره نازک می تواند گرد و غبار هوا را بگیرد، دمای هوا را به دمای طبیعی بدن برساند و مرطوب نماید. در نتیجه با اطلاعاتی که داریم و اینکه با دهان و بینی می توانیم نفس بکشیم اما قطعا نفس کشیدن با بینی بهتر است. وقتی با دهان نفس می کشیم ضرر دارد چون هوا تصفیه نشده و همچنین دمای هوای تنفسی  به دمای طبیعی بدن نمی رسد.