توضیحات درس

ترشوندگی: تصور کنید یک قطعه شیشه تمیز را با ما داده‌اند. از وسط، شیشه را با کمک یک ماژیک نصف می‌کنید. روی یک قسمت با کمک قطره‌چکان یک قطره آب و روی قسمت دیگر یک قطره جیوه می‌ریزیم. مشاهده می‌شود که میزان پهن‌شدگی آب نسبت به جیوه بیشتر است، با وجود اینکه سطح زیر هر دو یکسان است، چرا؟؟

قبل از اینکه سؤال بالا را جواب دهیم، ترشوندگی را تعریف می‌کنیم:

? ترشوندگی چیست: به پخش شدن مایعات روی سطح جامد گفته می‌شود.

حالا برگردیم به سؤالی که پرسیدیم: دلیل اینکه میزان ترشوندگی آب بیشتر از جیوه است (چون آب بیشتر روی سطح شیشه پهن شده) به نیروی بین مولکولهای مایع و سطح شیشه برمی‌گردد. به این نیروی جدید نیروی دگر چسبی گفته می‌شود.

? نیروی دگرچسبی چیست: به نیروی جاذبه‌ی بین مولکولهای مایع و مولکولهای سطح یک جامد گفته می‌شود.

  • اگر نیروی هم‌چسبی > نیروی دگرچسبی باشد: میزان پهن‌شدگی قطره کمتر است.
  • اگر نیروی هم‌چسبی < نیروی دگرچسبی باشد: میزان پهن‌شدگی قطره بیشتر است.
  • افزایش دما باعث کاهش نیروی هم‌چسبی بین مولکلولها می‌شود.

الف) کاهش می‌دهد.

ب) شکل سمت چپ.

پ) چون گرما نیروی دگرچسبی بین چربیها و سطح ظرف را کاهش می‌دهد.از طرفی آب گرم نیروی هم‌چسبی بین خود مولکولهای آب را کاهش داده و مایع ظرف شویی راحتتر در آب حل می‌شود.

الف) افزایش ناخالصی نیروی دگرچسبی را کاهش می‌دهد. پس دوده‌ی روی شیشه باعث میشود شکل قطره‌ی آب کروی‌تر باشد. (دوده باعث میشه ارتباط مولکولهای آب و سطح شیشه کمتر بشه!)

ب)چرب کردن سطح شیشه میزان نیروی دگرچسبی را کاهش می‌دهد.

این آزمایش نشان می‌دهد، نیروی دگرچسبی بین مولکولهای آب و سطح کارت مانع از افتادن کارت می‌شود.

اضافه کردن مایع ظرفشویی نیروی هم چسبی بین مولکولهای آب و همچنین دگرچسبی بین آب و سطح کارت را کاهش میدهد.