توضیحات درس

ساختار های مولکولی: اتم – مولکول های کوچک مثل آب – درشت مولکول ها مثل مولکول های زیستی 

* مولکول های زیستی

در جانداران زنده مولکول هایی ساخته می شود که در موجود غیرزنده وجود ندارند، که به آن ها مولکول های زیستی می گوییم؛ کربوهیدرات ها – لیپید ها – پروتئین ها – نوکلئیک اسید ها

کربوهیدرات ها 

این مولکول ها از سه عنصر کربن C هیدروژن H و اکسیژن O تشکیل شده اند.

کربوهیدرات ها به سه دسته اصلی تقسیم می شوند؛ مونوساکارید ها ، دی ساکارید ها و پلی ساکارید ها

مونوساکارید ها : واحد سازنده قند ها هستند 

  • یا 5 کربنه اند مثل ریبوز و دئوکسی ریبوز
  • یا 6 کربنه اند مثل گلوکز و فروکتوز 

با توجه به شکل ساختار هر دوی آن ها حلقوی می باشد.

دی ساکارید ها: از اتصال دو مونوساکارید به هم تشکیل شده اند 

  • ساکارز: فروکتوز + گلوکز ؛ در قند و شکر صبحانه وجود دارد
  • مالتوز : گلوکز + گلوکز ؛ در جوانه  های گندم و جو وجود دارد
  • لاکتوز:  قند شیر به حساب می آید 

با توجه به شکل مولکول مالتوز بین دو حلقه آن یک پیوند وجود دارد.

پلی ساکارید ها: از ترکیب چندین مونوساکارید تشکیل می شود 

  • سلولز(ساختاری): در گیاهان ساخته می شود؛ در تولید انواع الیاف پارچه و کاغذ سازی کاربرد دارد.
  • نشاسته (دخیره ای) : در گیاهان ساخته می شود؛  در سیب زمینی و غلات وجود دارد. روش تشخیص؛ در محیط محلول لوگول به رنگ آبی تیره در می آید.
  • گلیکوژن(ذخیره ای) : توسط جانوران و قارچ ها ساخته می شود؛ در کبد و ماهیچه وجود دارد منبع اصلی ذخیره گلوکز جانوران است.