توضیحات درس

قارچ ریشه‌ای

گیاهان برای گرفتن مواد مورد نیاز خود با بعضی از جانداران ارتباط همزیستی برقرار می‌کنند.

حدود ۹۰ درصد از گیاهان دانه‌دار (بازدانه و نهاندانه) با قارچ‌ها همزیستی دارند.

قارچ ریشه‌ای یکی از مهم‌ترین ارتباطات همزیستی با گیاهان است.

یکی از معمولی‌ترین سازگاری‌ها برای جذب آب و مواد معدنی، همزیستی ریشه گیاهان با نوعی قارچ است.

در این همزیستی:

  • قارچ از ریشه گیاه مواد آلی می‌گیرد.
  • گیاه مواد معدنی به ویژه فسفات را از قارچ تأمین می‌کند.

این قارچ‌ها در سطح ریشه غلافی تشکیل می‌دهند و رشته‌های ظریف و کوچکی به درون ریشه می‌فرستند تا تبادل انجام دهند.

قارچ‌ها می‌توانند مواد معدنی بیشتری نسبت به گیاه جذب کنند، زیرا پیکر رشته‌ای و بسیار ظریف قارچ‌ها نسبت به گیاه با سطح بیشتری از خاک در تماس است.

همزیستی قارچ ریشه‌ای باعث رشد چشمگیر گیاه و افزایش شاخ و برگ آن می‌شود.

حشره‌خواری

گیاهان فتوسنتزکننده‌ای که به علت فقر نیتروژن در خاک خود حشره‌خواری می‌کنند.

در این گیاهان، برخی برگ‌ها برای شکار برخی جانوران کوچک مثل حشرات تمایز یافته‌اند.

در واقع این گیاهان نیتروژن مورد نیاز خود را با گوارش این جانداران به دست می‌آورند.

گیاه توربه‌واش

از گیاهان حشره‌خوار که در تالاب‌های شمال کشور زندگی می‌کند.

با کشاندن حشرات و لارو آن‌ها به درون بخش کوزه‌مانند خود، به سرعت آن‌ها را گوارش می‌دهد.

توجه: توربه‌واش با ترشح ترکیبات بودار، حشرات را جذب و به دام می‌اندازد.

 

زیست‌انگلی

گیاهان انگلی همه یا بخشی از مواد مورد نیاز خود را از گیاهان فتوسنتزکننده دریافت می‌کنند.

گیاه سس

  • این گیاه ساقه زرد یا نارنجی رنگ بدون ریشه تولید می‌کند.
  • به دور میزبان خود می‌پیچد و اندام مکنده‌ای را وارد ساقه آن می‌کند.
  • اندام مکنده، به درون آوندهای گیاه نفوذ کرده و مواد مورد نیاز خود را جذب می‌کند.

گل جالیز

گلی است که در میان گیاهان جالیزی مانند گوجه، خیار، هندوانه، کدو و ... رشد می‌کند.

گل جالیز اندام مکنده‌ای ایجاد کرده و با نفوذ آن به درون ریشه گیاهان جالیزی، مواد مورد نیاز خود را جذب می‌کند.