نقش فناوریهای مبتنی بر شیمی در زندگی انسان
حوزه کاربرد | فناوری / دستاورد شیمیایی | اثر و پیامد حیاتی در زندگی انسان |
بهداشت و سلامت عمومی | تصفیه آب | مانع گسترش بیماریهای واگیردار و مهلکی همچون وبا در جهان شده است. |
صنعت و بستهبندی | پلاستیکها و پلیمرها | صنعت پوشاک، بستهبندی، ساخت لوازم خانگی و قطعات ساختمانی را متحول کرده است. |
پزشکی و جراحی | مواد بیحسکننده و آنتیبیوتیکها | راه را برای انجام جراحیهای گوناگون، پیشگیری از عفونت و افزایش امید به زندگی هموار ساخته است. |
کشاورزی و امنیت غذایی | کودهای شیمیایی | نقش چشمگیری در افزایش بازده محصولات کشاورزی و تأمین غذای جمعیت رو به رشد کره زمین داشته است. |
حملونقل و محیط زیست | سوخت (بنزین) و مبدل کاتالیستی | تولید بنزین به حملونقل سرعت بخشیده و مبدل کاتالیستی آلودگی ناشی از سوختن آن را کاهش داده است. |
ارتباطات و الکترونیک | صفحههای نمایشگر | گسترش فناوری صفحات نمایشگر (مانند LED، LCD و OLED )در وسایل الکترونیکی مرهون دانش شیمی مواد است. |
خط زمانی (تایملاین) سیر پیشرفت فناوریهای شیمیایی پس از انقلاب صنعتی
پس از انقلاب صنعتی، گسترش دانش شیمی باعث پیدایش فناوریهای پیدرپی شد. خط زمانی زیر تقدم و تأخر تاریخیِ کشف مواد و پیامدهای فناوری ناشی از آنها را بر اساس کتاب درسی نشان میدهد:
[انقلاب صنعتی] ←۱. آمونیاک (\(NH_{3}\)) ← ۲. اوره (\(CO(NH_{2})_{2}\)) ←۳. ویتامین A ←۴. مواد عایق گرما
تحلیل مراحل خط زمانی:
1. کشف و سنتز آمونیاک(\(NH_{3}\))و اوره (\(CO(NH_{2})_{2}\)) :نخستین جهش بزرگ پس از انقلاب صنعتی بود که به تولید صنعتی کودهای شیمیایی نیتروژندار منجر شد و انقلاب سبزی در کشاورزی و تأمین مواد غذایی ایجاد کرد.
2. کشف و سنتز ویتامین A:در مرحله بعد با سنتز و شناسایی ترکیبات حیاتی مانند ویتامین A، گام بلندی در تحول مراقبتهای بهداشتی و دارویی برداشته شد.
3. مواد عایق گرما و پوششهای دوستدار محیط زیست:در چند سال اخیر، تمرکز فناوریهای شیمیایی بر ساخت مواد عایق گرما (جهت کاهش مصرف انرژی) و پوششهای دوستدار محیط زیست (توسعه پایدار و شیمی سبز) قرار گرفته است.