توضیحات درس

ظرف های آشپزخانه

این ظرف ها هم مانند بسیاری از وسایل مورد استفاده در زندگی از مواد موجود در طبیعت ساخته می شود.

منبع ماده اولیه تولید کارد و چنگال، سنگ معدن آهن بود.

بشقاب چینی از خاک رُس ساخته می شود.

لیوان شیشه ای از ماسه ساخته می شود.

خاک رُس یکی از مواد طبیعی است که به فراوانی یافت می شود.

تهیه ظرف های سفالی

اولین قدم تهیه گل کوزه گری، سپس شکل دادن به خمیر و در آخر پختن و لعاب دادن.

لعاب گرد بسیار نرمی از شیشه است که باعث خاصیت ضد آبی می شود.

در تولید ظرف های سفالی رنگی از اکسید فلزهای متفاوت مانند آهن، کروم، مس و . . . استفاده می شود.

لعاب دادن یعنی پوشاندن سطح یک ظرف سفالی با یک لایه نازک از ماده‌ای شیشه‌ای ‌مانند، سپس دوباره آن را در کوره حرارت می‌دهند تا این لایه ذوب شود و به سطح ظرف بچسبد.

وقتی یک ظرف سفالی خام ساخته می‌شود، سطح آن:

زبر است، آب را جذب می‌کند، ممکن است زود کثیف شود و ... . 

برای حل این مشکل، روی آن لعاب می‌زنند. لعاب مثل یک پوشش شیشه‌ای براق روی ظرف قرار می‌گیرد.

کاربرد لعاب در ظرف‌های سفالی

با ضد آب کردن ظرف باعث می شود؛ دیگر آب و مایعات را جذب نمی‌کند.

با زیباتر شدن ظرف باعث می شود؛ براق و رنگی می‌شود.

با تمیز شدن راحت‌تر باعثمی شود؛ غذا و آلودگی کمتر به آن می‌چسبد.

با افزایش استحکام سطح باعث می شود؛ سطح ظرف مقاوم‌تر می‌شود.

با بهداشتی‌تر شدن باعث می شود؛ برای ظروف غذایی مناسب‌تر می‌شود.

مثلا بشقاب‌ها، کاسه‌ها و لیوان‌های سفالی که سطح براق و رنگی دارند معمولاً لعاب داده شده‌اند.

شیشه

یکی از مواد پرمصرف برای تولید ظرف های آشپزخانه به شمار می آید. برای تهیه شیشه، ماسه را با افزودن مواد شیمیایی گرما می دهند تا به خمیر شیشه تبدیل شود؛ سپس خمیر شیشه را در قالب های دلخواه می ریزند و به شکل های مشخصی در می آورند.

ماسه و مواد شیمایی را گرما می‌دهند تا خمیر شیشه که مایعی غلیظ و شفاف است بدست بیاید. سنگ آهک یکی از این مواد شیمیایی است که باعث می شود شیشه مقاوم تر و پایدارتر شود.

شیشه در اثر ضربه میشکند و چکش خوار نیست. چگونه خمیر شیشه‌ای را به شکل های مختلفی در میاورند؟ از طریق دمیدن با لوله های بلند و چرخاندن آنها و یا قالب های دلخواه.

اگر خمیر شیشه را پهن کنند خشک بشه تبدیل به شیشه پنجره میشه و با دمیدن به میله ساخت بطری و لیوان و ... انجام می‌دهند.