شباهت یاخته ها

شباهت یاخته ها

غشای یاخته (غشای پلاسمایی)  – میان یاخته (سیتوپلاسم) – هسته

غشای یاخته: پوششی که یاخته را احاطه می کند(دور تا دور یاختست مثل دیوار). چیکار می کنه؟ محافظت از یاخته، تنظیم ورود و خروج مواد(انتخابی)

نفوذپذیری انتخابی: غشا به وسیله نفوذپذیری انتخابی فقط به مواد مورد نیاز یاخته اجازه ورود می دهد و مواد زائد و ترشحی را از یاخته خارج می کند.

غشا از چی ساخته شده؟ عمدتا از لیپید(چربی) تشکیل شده ولی انواعی از مولکول های پروتئین و کربوهیدرات(قند) نیز در غشا وجود دارند.

میان یاخته (سیتوپلاسم): بخشی از یاخته است که اندامک ها و مواد مورد نیاز بقای یاخته(زنده ماندن)، مانند نمک ها(کمک به فعالیت ماهیچه و اعصاب)، آنزیم ها(کارهای مختلفی انجام می دهند مثلا غذا را به انرژی تبدیل می کنند یا ساخت مواد لازم برای یاخته یا حتی تجزیه کردن مواد زائد یاخته وظیفشونه) و مواد دیگر(مثل آب) در آن قرار دارند. اندامک ها ساختارهایی درون یاخته اند که کارهای متفاوتی انجام می دهند(جلوتر بیشتر آشنا می شویم).

بیشتر قسمت سیتوپلاسم آب است که مواد در آن حل شده اند.

یاخته های عصبی با یاخته های ماهیچه ای متفاوت اند. چرا؟ یاخته های عصبی به خاطر نوع فعالیت  که انتقال پیام عصبی است، نازک و دراز می باشند. ولی سلول های ماهیچه ای، دوکی(وسطشون پهنه، گوشه هاشون نازک) یا رشته ای اند و با خاصیت انقباضی(سفت شدن میشه انقباض و شل شدن میشه انبساط) خود باعث حرکت اندام ها می شوند.

هسته: بخشی از یاخته است که فعالیت ها و ویژگی هایی مثل شکل و اندازه یاخته را تنظیم می کند.

(بزرگ ترین و مهم ترین اندامک)

 جانداران با جانوران چه فرقی دارند؟ جاندار یعنی هر چیزی که زندگی می کند حتی باکتری تک یاخته ای هم جاندار محسوب می شود اما جانوران شامل مهره داران و بی مهره ها هستند و پر سلولی محسوب می شوند و گیاه نیستند؛ مثلا ببر، خرس، گربه، گوسفند، گاو، انسان، عنکبوت و ... جزو جانوران هستند.

هسته منظم؟ هسته در گیاهان، جانوران، قارچ ها و آغازیان پوششی دارد که آن را دربرمی گیرد اما در باکتری ها، مواد هسته ای در پوششی قرار ندارند.

بزرگترین یاخته ها، یاخته های تخم هستند که ذخیره غذایی دارند مثل تخم مرغ یا تخم شترمرغ.

یا مثلا بعضی سلول های عصبی طول زیادی دارند حتی ممکن است به بیش از یک متر برسند، گروهی از نورون های حسی نوک انگشتان تا نخاع ادامه دارند.