سازمان بندی یاخته ها -1

سازمان بندی یاخته ها بخش اول

سازمان بندی یاخته ها یعنی اینکه قاعده و قانون و نظم خاصی دارن؟

جانداران تک یاخته ای فقط از یک یاخته تشکیل شده اند و همه فعالیت های حیاتی خود را با همان یک یاخته انجام می دهند.

حالا جانداران پر یاخته که تعداد زیادی یاخته دارند، چی؟ فعالیت های حیاتی چطور انجام میشه؟

 (پر یاخته ای ساده مثل جلبک رشته ای که در پایه ششم مشاهده کردید و پر یاخته ای پیچیده مثل گیاهان و جانوران)

پر یاخته ای ساده(کُلُنی) : تعدادی یاخته در کنار هم قرار دارند و هر یاخته می تواند مستقل از یاخته های دیگر به فعالیت های حیاتی خود ادامه دهد. همکاری با هم ندارند و خودشون کار خودشونو انجام میدن. سرشون تو کار خودشونه با بقیه یاخته ها کاری ندارند.

پر یاخته ای پیچیده: در گیاهان و جانوران تقسیم کار صورت گرفته است. در این موجودات یاخته ها به شکل های متفاوتی وجود دارند و هر کدام کار ویژه ای انجام می دهند. اینجاست که میگیم سازمان بندی یاخته ها یعنی مرتب شدن یاخته ها: نظم و ترتیب یاخته ها و همکاری آنها برای ساختن یک جاندار.

بین کار و شکل یاخته ها در پر یاخته ای های پیچیده، تناسب وجود دارد. چی؟ یاخته های پوششی، فشرده و به هم چسبیده اند. یاخته های عصبی شاخه شاخه و درازند و در نهایت یاخته های خونی کروی هستند.

تناسب یعنی چی؟ یاخته ها خونی برای حرکت آسان در رگ ها، شکل گرد دارند.

یاخته های عصبی برای انتقال پیام عصبی دراز و کشیده اند.

در بافت پوششی، بسته به نوع کار، یاخته ها به شکل های متفاوتی دیده می شوند؛ مثلا در محل هایی که وظیفه حفاظت بر عهده دارند، مثل پوست، به هم فشرده و ضخیم اند، اما در محل هایی که تبادل مواد را انجام می دهند، مثلا در مویرگ ها، یاخته ها نازک اند و منفذهایی بین آنها وجود دارد.