مقاطع تحصیلی
جستجو در منظومه
سازش با محیط در گیاهان
توضیحات درس
سازش با محیط در گیاهان
مساحت پهناوری از سرزمین ایران را مناطق خشک و کمآب ایجاد کرده است، که باعث شده پوشش گیاهی این مناطق کم باشد؛ شرایطی مانند:
- کمبود آب
- تابش شدید نور خورشید
- دمای بالا به ویژه در طول روز
گیاهانی که در این مناطق رشد میکنند دو ویژگی مهم دارند:
- الف) توانایی بالا در جذب آب
- ب) سازوکارهایی برای کاهش تبخیر آب
توجه: شناخت ساختار گیاهان نقش مهمی در انتخاب گونههای گیاهی متناسب برای کشاورزی و توسعه فضای سبز شهری دارد.
گیاه خرزهره
این گیاه دارای پوستک ضخیم و روزنههای درون فرورفتگیهای غارمانند است.
در هر فرورفتگی، کرکهای فراوانی وجود دارد که رطوبت هوا را به دام میاندازد.
در نتیجه: در گیاه خرزهره، وجود پوستک ضخیم، روزنههای در غار و کرکها باعث حفظ آب بیشتر و کاهش تبخیر آب گیاه میشوند.
سازش با محیط
برخی گیاهان که در مناطق خشک و کمآب زندگی میکنند، در واکوئول خود ترکیبات پلیساکاریدی دارند، مثل آلوئهورا.
این ترکیبات مقدار فراوانی آب به خود جذب کرده و در واکوئول ذخیره میکنند.
گیاهان در زمانهای کمآبی از آب ذخیره شده در واکوئول بهره میبرند.
برخی گیاهان در آب یا مکانهایی زندگی میکنند که در زمانهایی از سال با آب پر میشود، مثل برنج.
این گیاهان با مشکل کمبود اکسیژن مواجه خواهند بود.
در بافت پارانشیم ساقه، ریشه و برگ این گیاهان فضاهای وسیعی از هوا ایجاد میشود که محل تبادل گازهای تنفسی جاندار میباشد (یادآوری).
ششریشه در گیاهان حرا
جنگلهای حرا در سواحل استانهای هرمزگان و سیستان و بلوچستان وجود دارند و از بومسازگانهای ارزشمند ایران به حساب میآیند.
ششریشه: ریشههای این گیاهان برای مقابله با کمبود اکسیژن از سطح آب بیرون میآیند و اکسیژن مورد نیاز گیاه را جذب میکنند.
نکته: از آنجایی که جذب مواد در گیاهان به صورت فعال و با مصرف ATP همراه است، پس برای تولید انرژی یاخته در فرایند تنفس یاختهای، یاختههای موجود در ریشه گیاهان به اکسیژن نیاز دارند.