مقاطع تحصیلی
جستجو در منظومه
ساختار کلی رگ ها و ویژگی های آن ها
توضیحات درس
رگها و ویژگیهای کلی آن
در داخل بدن انسان سه مدل رگ در شبکهای مرتبط به هم در گردش خون نقش دارند. این جریان به طور پیوسته و یکطرفه مواد مختلف را به گردش در میآورد.
این جریان از قلب شروع میشود، به اندامها رفته و سپس به قلب باز میگردد.
نکته مهم: ساختار دیواره هر یک از رگها متناسب با کاری است که انجام میدهد.
ویژگیهای مشترک سرخرگها و سیاهرگها
دیواره هر دو از سه لایه تشکیل شده است:
- لایه داخلی: یک لایه بافت پوششی سنگفرشی یکلایه به همراه غشای پایه
- لایه میانی: ماهیچه صاف به همراه رشتههای کشسان (ارتجاعی)
- لایه بیرونی: بافت پیوندی
ویژگیهای مختلف سرخرگها و سیاهرگها
- ضخامت لایه ماهیچهای و پیوندی در سرخرگها بیشتر است، به همین دلیل سرخرگها در برش عرضی گرد دیده میشوند.
- سیاهرگهای هماندازه دیواره نازکتری دارند و حفره داخلی آنها بزرگتر است.
- بسیاری از سیاهرگها دریچههایی به نام النه کبوتری دارند که جهت حرکت خون در آنها را یکطرفه میکند.
نکات مهم در مورد سرخرگها
وجود رشتههای کشسان در دیواره سرخرگها باعث میشود:
- اول: فشار زیاد وارد شده از قلب را تحمل کند.
- دوم: سرخرگها به واسطه این رشتهها باعث هدایت بیشتر جریان خون میشوند.
ویژگیهای عمومی مویرگها
- دیواره مویرگها فقط از یک لایه بافت پوششی به همراه غشای پایه تشکیل شده است.
- ساختار دیواره آنها با وظیفه اصلی مویرگها متناسب شده است.
وظیفه اصلی مویرگها: تبادل مواد بین خون و مایع میانبافتی
توجه: در ابتدای بعضی از مویرگها حلقهای ماهیچهای به نام بنداره مویرگی وجود دارد که جریان خون به بافتها را تنظیم میکند.
تنظیم اصلی جریان خون
خون موجود در بدن انسان در مواقع نیاز به بخشی از بدن بیشتر از سایر قسمتها جریان پیدا میکند؛ به عنوان مثال در زمان خوردن غذا، جریان خون به سمت دستگاه گوارش افزایش پیدا میکند.
پس در بدن انسان مکانیزمهایی وجود دارد که این جریان را کنترل و تنظیم میکند:
- تنظیمکننده اصلی: نیاز بافت به اکسیژن و مواد مغذی
- تنگ و گشاد شدن سرخرگهای کوچک
- بنداره های مویرگی