ساختار ساقه و ریشه گیاهان نهان‏ دانه

ریشه و ساقه نهاندانگان تک‌لپه و دولپه

نهاندانگان تک‌لپه و دولپه

زیرشاخه نهاندانگان دو دسته عمده تک‌لپه و دولپه دارند که ویژگی‌های متفاوتی هم در ساختار و هم در ظاهر آن‌ها پدیدار است.

• تعداد لپه‌ها در دانه‌های این گیاهان قابل ارزیابی و مشاهده است.
• از نظر ظاهری در شکل رگبرگ‌ها، ریشه و تعداد گلبرگ‌ها با هم متفاوت هستند.
• از نظر ساختاری، شکل قرارگیری آوندها در ریشه و ساقه آن‌ها فرق می‌کند.

توجه: برای بررسی ساختاری گیاهان تک‌لپه و دولپه از میکروسکوپ نوری استفاده می‌کنیم.

روش مشاهده ساختاری با میکروسکوپ

برای مشاهده بهتر ساختارهای ریشه و ساقه نهاندانگان، بهتر است آن‌ها را رنگ‌آمیزی کنیم:

• مرحله اول (رنگ‌بری): باید رنگ موجود در نمونه را ابتدا با استفاده از اسید استیک (سرکه) یا آب ژاول (وایتکس) از بین برد.
• مرحله دوم (رنگ‌آمیزی): قرار دادن نمونه‌های فاقد رنگ در محلول‌های کارمن زاجی یا آبی متیل.

نکته: برای بهتر شدن رنگ‌آمیزی، بهتر است از هر دو رنگ به ترتیب استفاده کرد.

مشاهده درونی ریشه‌های نهاندانگان

• تک‌لپه: دسته‌جات آوندی به صورت یک دایره کامل قرار گرفته‌اند.
  توجه: آوندهای چوبی در مرکز و آوندهای آبکش در حاشیه آن هستند.
• دولپه: دسته‌جات آوندی به صورت مرکزی و یک دایره کوچک قرار دارند.
  توجه: آوندهای چوبی به صورت چهارراه مرکزی و یا ستاره چهارپر قرار دارند و آوندهای آبکش در پیرامون آن‌ها حضور یافته‌اند.

مشاهده درونی ساقه‌های نهاندانگان

• تک‌لپه: دسته‌جات آوندی به صورت پراکنده قرار گرفته‌اند.
  توجه: در هر دسته، آوندهای چوبی و آبکش به هم متصل هستند و در قسمت‌های حاشیه‌ای بیشتر از مرکزی حضور یافته‌اند.
• دولپه: دسته‌جات آوندی در یک ردیف دایره‌ای ولی بدون اتصال تشکیل شده‌اند.
  توجه: در هر دسته، آوندهای چوبی در ناحیه بیرونی و آوندهای آبکش در موقعیت درونی حضور یافته‌اند.