توضیحات درس

باکتری‌های تثبیت‌کننده نیتروژن

ریزوبیوم ها

در ریشه گیاهان تیره پروانه‌وار، برجستگی‌هایی به نام گرهک وجود دارد.

در گرهک‌ها، باکتری‌های تثبیت‌کننده نیتروژن، ریزوبیوم‌ها زندگی می‌کنند.

اگر این گیاهان بمیرند یا بخش‌های هوایی آن‌ها برداشته شود، ریشه‌های آن‌ها در خاک باقی می‌مانند و گیاخاک غنی از نیتروژن را در خود به جای می‌گذارند.

همزیستی ریزوبیوم‌ها و گیاهان:

  • ریزوبیوم‌ها نیتروژن تثبیت شده را در اختیار گیاه قرار می‌دهند.
  • گیاه مواد آلی مورد نیاز باکتری را فراهم می‌کند.

سیانوباکتری‌ها

سیانوباکتری‌ها دسته‌ای از باکتری‌های فتوسنتزکننده هستند که برخی از آن‌ها می‌توانند تثبیت نیتروژن را نیز انجام دهند.

گیاه آزولا: گیاهی کوچک و آبزی که در تالاب‌های شمال کشور و مزارع برنج یافت می‌شود.

در واقع؛ گیاه آزولا با سیانوباکتری‌ها همزیستی دارد و نیتروژن تثبیت شده آن را دریافت می‌کند.

گیاه گونرا: گیاهی است که در مناطق فقیر از نیتروژن رشد چشمگیری دارد.

در واقع؛ سیانوباکتری‌های همزیست درون ساقه و دمبرگ این گیاه قرار دارند.

  • گیاه گونرا از نیتروژن تثبیت شده سیانوباکتری‌ها بهره می‌برد.
  • سیانوباکتری‌ها از محصولات فتوسنتزی گیاه گونرا استفاده می‌کنند.