پیشگفتار گردش مواد
- دستگاه گردش مواد در انسان شامل سه بخش میشود:
۱- قلب
۲- رگها
۳- خون
جملات زیر، اطلاعاتی است که در فصول آتی دستگاه گردش مواد به آنها خواهیم پرداخت:
- رگنگاری (آنژیوگرافی) راهی برای تشخیص گرفتگی رگهای خونرسان قلب (تاجی) میباشد.
- آزمایش خون میتواند اطلاعات مفیدی در مورد میزان چربی خون و خونبهر (هماتوکریت) بدهد.
- در افرادی که قلب آنها از کار افتاده است میتوان از قلب مصنوعی استفاده کرد.
رگهای متصل به قلب
قلب انسان دارای چهار حفره است که به حفرههای کوچک آن دهلیز و به حفرههای بزرگ آن بطن میگوییم.
پس در قلب انسان چهار حفره خواهیم داشت که عبارتاند از:
- دهلیز چپ
- دهلیز راست
- بطن چپ
- بطن راست
توجه: در شکل کلی قلب حفرهها، رگها و دریچههای موجود در آن را مشاهده میکنید؛ حال نگاه دقیقتری به قلب خواهیم داشت.
رگهای متصل به قلب
- سرخرگ ششی: یک عدد از قلب خارج میشود و سپس به دو رگ منشعب میشود (سهم هر شش یک رگ).
این سرخرگ دارای خون تیره بوده و به سمت ششها میرود تا تبادل گازهای تنفسی را انجام دهد.
رگهای متصل به بطن چپ:
- سرخرگ آئورت: یک عدد از بطن چپ خارج میشود و خون را از قلب به اندامها میرساند.
این سرخرگ انشعابات زیادی دارد که مهمترین آن سرخرگ تاجی، رگ خونرسان به بافت قلب میباشد.
رگهای متصل به قلب
- سرخرگ تاجی: در ابتدای مسیر از آئورت منشعب میشود و وظیفه خونرسانی به خود قلب را دارد.
انشعابات دیگر سرخرگ: - یک انشعاب بزرگ به سمت پایین (قوس آئورت) برای خونرسانی به اندامهای پایینی بدن
- یک انشعاب به سمت چپ به عنوان سرخرگ ترقوهای دست چپ
- یک انشعاب کوچک به سمت بالا و چپ گردن
- یک انشعاب به سمت راست که در ادامه به سمت راست گردن و دست راست منشعب خواهد شد
رگهای متصل به قلب
- سیاهرگ ششی: از هر شش دو سیاهرگ ششی خارج میشود و جمعاً ۴ سیاهرگ وارد دهلیز چپ میشود.
این سیاهرگها دارای خون روشن بوده و از سمت ششها میآیند و خون اکسیژندار را به قلب باز میگردانند.
رگهای متصل به دهلیز راست:
- بزرگ سیاهرگ زبرین (بالایی): خون را از اندامهای بالایی قلب مثل سر و دستها به قلب باز میگرداند.
- بزرگ سیاهرگ زیرین (پایینی): خون را از اندامهای پایینی قلب مثل پا و کلیه به قلب باز میگرداند.
- سیاهرگ تاجی (کرونر): خون مصرفشده از خود قلب را به دهلیز راست برمیگرداند.