توضیحات درس

روش حل یک مسئله به روش علمی

مرور علم و علم تجربی: علم چیه؟ هر دانشی که انسان درباره یک موضوع دارد، از راه های مختلفی مثل تفکر، استدلال عقلی(منطقی بودن)، تجربه، نقل قول و یا حتی مطالعه به دست میاد.

علم هم شامل چیزهای مادی و طبیعی است و هم شامل چیزهای غیرمادی و انتزاعی!

چیزهای مادی و طبیعی، سنگینی دارند که با حواس پنجگانه حس می‌شود و فضا را اشغال می‌کنند؛ مثل نور خورشید که با پوست حس میشه یا دیدن، آب و ... .

چیزهای غیرمادی و انتزاعی قابل لمس نیستند؛ مثل عدالت، روح، عشق و ... .

پس علم تجربی چی؟ شاخه ای از علم که مشاهده پذیره، آزمون پذیره و قابل اندازه گیری و تکراره(بر پایه تجربه، مشاهده و آزمایشه) در دنیای واقعی قابل آزمایش و بررسی است. 

نکته مهم چیشد؟ هر چیزی که قابل مشاهده و حس کردن با حواس پنجگانمون(لامسه، چشایی، بویایی، بینایی و شنوایی) نباشه، علم تجربی نیست یعنی همه چیزهای غیرمادی و انتزاعی جزو علم تجربی نیستند چون قابل لمس نیستند؛ مثل غم، عشق و شجاعت.

اقا به عنوان کلام آخر بگم که علم درخته که یکی از شاخه هاش علم تجربیه که فقط و فقط در مورد چیزهای مادی و طبیعی و قابل اندازه گیریه! الان بخوام مثال بزنم مغز یک چیز مادی و طبیعیه اما خاطرات، احساسات، افکار و شادی چیزهای غیرمادی و انتزاعی هستند.

مراحل روش علمی (حل مسئله به روش علمی): 1- مشاهده یا احساس مشکل(طرح سوال): بکارگیری حواس پنجگانه(احساس).

2- جمع آوری اطلاعات(پژوهش): اطلاعاتی که با حواس جمع آوری کرده ایم، یادداشت کنیم.

3- پیشنهاد یا راه حل(ارائه فرضیه): پیش بینی و پاسخ های احتمالی.                                                                                                                              4- آزمایش فرضیه: بررسی و آزمایش فرضیه با وسایل اندازه گیری.

بعضی از آزمایش ها در شرایطی درست جواب نمی دهند، پس باید چندین بار آزمایش کنیم تا مطمئن شویم.

5- نتیجه گیری و ارائه نتایج: تجزیه و تحلیل یافته ها. وقتی فرضیه توسط چند آزمایش ثابت شد و به نتیجه رسید، به نظریه علمی تبدیل می شود.

برای بهتر فهمیدن حل مسئله به روش علمی حتما به مثال رشد دو گیاه یکی در اتاق و دیگری کنار پنجره دقت کنید. که وقتی یک دانش‌آموز این دو گیاه را مشاهده می‌کند، سوال در ذهنش ایجاد می‌شود(مرحله اول). با پژوهش و تحقیق و پرس و جو (مرحله دوم) متوجه می‌شود که نور، آب، دما و خاک میتونن روی رشد گیاه موثر باشند. بعد پیش‌بینی می‌کند(مرحله سوم) که گیاهی را اگر در اتاق بگذارد رشد کمتری خواهد داشت و قد و تعداد برگ‌هایش کمتر خواهد بود. سپس به مدت دو هفته یک گیاه را جلوی پنجره و دیگری را در اتاق قرار می‌دهد تا رشد آنها را زیر نظر داشته باشد و آزمایش کند(مرحله چهارم). در نهایت اگر گیاه جلوی پنجره رشد بیشتری نسبت به گیاه درون اتاق داشت، نتیجه‌گیری می‌کند(مرحله پنجم) که نور عامل اصلی رشد بوده وگرنه فرضیه رد می‌شود و به سراغ عامل های دیگر مثل دما، خاک و آب می‌رود تا آزمایش کند.