روده‌ها

روده ها ( باریک روده و فراخ روده )

گوارش نهایی غذا: باریک روده محل گوارش نهایی غذا است. این کار به کمک آنزیم های متفاوتی انجام می گیرد که در باریک روده وجود دارند.

این آنزیم ها بیشتر مواد مغذی را تجزیه و در نتیجه گوارش می کنند (سلولز تجزیه نمیشه). یادتونه دیگه سلولز مفید بود اما بدون انرژی.

بیشتر آنزیم های باریک روده در لوزالمعده(پانکراس) ساخته می شوند(بقیش چی؟کبد یا جیگر و غده های داخل روده باریک). آنزیم های ساخته شده در لوزالمعده از طریق لوله ای وارد ابتدای باریک روده می شوند.

لوزالمعده و کیسه صفرا با مجرایی با باریک روده ارتباط دارند. لوزالمعده به باریک روده وصل است.

مواد مغذی جذب می شوند: غذاها در نتیجه از طریق گوارش به مولکول های قابل جذب تبدیل می شوند.

مولکول های مواد مغذی در باریک روده آنقدر کوچک شده اند که می توانند از غشای یاخته های آن عبور کنند.

باریک روده تنها بخش از لوله گوارش است که همه مواد مغذی از آن جذب و وارد خون می شوند.

نکته: بعضی مواد مغذی مانند آب، ویتامین ها و مواد معدنی نیاز به گوارش ندارند و می توانند از سلول های پوششی روده عبور کنند و از آنجا نیز وارد خون شوند.

درشت مولکول های مواد مغذی بعد از تجزیه شدن به ماده اولیه خود چه اتفاقی برایشان می افتد؟ مواد مغذی از یاخته پوششی روده عبور می کنند و وارد مویرگ می شوند.

سطح داخلی باریک روده، چین خوردگی های فراوانی دارد. اگر همه این چین ها باز شوند، سطحی در حدود 20 فرش 3×4 را می پوشانند. اهمیت این چین خوردگی ها باعث افزایش جذب مواد غذایی می شود چون غذا بیشتر با یاخته ها در تماس است و این باعث می شود از غذایی که خوردیم و گوارش شده نهایت استفاده را ببریم و تا جایی که میشه ازش مواد مغذی جذب کنیم.  در کل چین روده، پرز و ریز پرز باعث افزایش سطح جذب در باریک روده می شوند.

آنچه به جا می ماند: موادی که در باریک روده گوارش نشده اند، از آن خارج و وارد فراخ روده(روده بزرگ) می شوند. مثلا یادتونه اول درس سبزی و نون و پنیر خورده بودیم، بخشی از آن در باریک روده گوارش نمی شود؛ چرا؟ چون دستگاه گوارش انسان آنزیم تجزیه کننده مواد سلولزی(فیبر) را نمی سازد.

موادی که از باریک روده خارج می شوند، هنوز مقدار زیادی آب و مواد معدنی دارد که بخشی از آنها در فراخ روده جذب می شوند؛ چرا؟ اگر این کار انجام نشود، بدن ما با مشکل کم آبی و کمبود مواد معدنی روبرو می شود.

در سراسر لوله گوارش ما انواعی از باکتری ها زندگی می کنند. باکتری هایی که در فراخ روده ما وجود دارند از مواد گوارش نشده، مانند سلولز، تغذیه می کنند و در عوض برای ما ویتامین "کا" و برخی ویتامین های گروه "ب" را تولید می کنند(سال نهم علوم  رابطه ای به نام همزیستی را می خوانیم؛ ای باکتری های مهربون). فراخ روده می تواند این ویتامین ها را جذب و وارد خون کند.

کار دیگر فراخ روده دفع مدفوع است. با انقباض ماهیچه های فراخ روده، مدفوع به سمت مخرج حرکت می کند و احساس دفع ایجاد می شود.