توضیحات درس

* روده بزرگ و دفع

روده کور: در ابتدای روده بزرگ که در انتهای آن آپاندیس (اندام لنفی) است 

کولون ها: ساختار ظاهری بند بند دارند  

  • بالا رو: کوتاه ترین کولون است که در جلوی روده باریک قرار دارد
  • افقی: موقعیت این کولون نسبت به سایر کولون ها جلوتر است و در سمت چپ موقعیت بالاتری نسبت به سمت راست آن دارد.
  • پایین رو: طویل ترین کولون است که در پشت روده باریک قرار گرفته و انتهای آن به راست روده متصل می شود.

راست روده در انتهای روده بزرگ است، ولی جز آن نیست،

در انتهای راست روده دو بنداره وجود دارد:

  • بناره داخلی: از ماهیچه صاف(غیر ارادی) کوچکتر است و یک جفت ماهیچه تشکیل شده
  • بنداره خارجی: از ماهیچه اسکلتی(ارادی) بزرگتر است و از یک جفت ماهیچه تشکیل شده
    • ماهیچه بنداره خارجی ، بخش عمده ای از ماهیچه بنداره داخلی را در بر گرفته است

ویژگی ها دیواره فراخ روده:

  • فاقد پرز است ولی چین خوردگی دارد
  • یاخته های پوششی مخاط ترشح می کنند ولی آنزیم گوارش خیر
    • یاخته های لایه مخاط فراخ روده آنزیم های گوارشی ترشح نمی کنند ولی آنزیم های عمومی فعالیت حیاتی را ترشح می کنند.

* شکل گیری مدفوع

مواد گوارش نیافته و جذب نشده، یاخته های مرده و باقی مانده شیره گوارشی وارد روده بزرگ می شوند، آب و یون آن ها جذب می شود و مدفوع شکل جامد پیدا کرده و به راست روده وارد می شود به صورت ارادی خارج می شوند.

پس می توان گفت در روده بزرگ فزایند جذب آب و یون ها (موادمعدنی) رخ می دهد. 

* گردش خون دستگاه گوارش

سیاهرگ باب

پس از ورود مواد مغذی به دستگاه گوارش، فعالیت رگ های خونی بیشتر شده و مواد مغذی جذب شده از طریق سیاهرگ باب ابتدا به کبد رفته و در آن جا ذخیره می شوند، و در زمان لازم از طریق بزرگ سیاهرگ زیرین به قلب و از آنجا به سایر اندام ها می رسند. (فصل چهارم می خوانیم که مواد حاصل از گوارش چربی ها مستقیما به کبد نمی روند)

پس: در کبد از مواد جذب شده، لیپوپروتئین، پروتئین و گلیکوژن ساخته می شود و همچنین مواد معدنی مثل آهن و ویتامین ها در کبد ذخیره می شوند  DEKA

سیاهرگ باب از دو سیاهرگ کوچکتر تشکیل می شود:

سیاهرگ سمت راستی  : (دو سیاهرگ نازک و قطور دارد که پیش از رسیدن به سیاهرگ باب به هم می پیوندند)

  • سیاهرگ نازکی از طحال با سیاهرگ بخش فرورفته معده تجمع می یابند و یک سیاهرگ مشترک و نازک می سازند
  • سیاهرگ نازکی از بخش محدب معده با سیاهرگ نازکی از لوزالمعده تجمیع می شود و این دو به سیاهرگ قطوری که از کولون پایین رو و بخشی از راست روده آمده، متصل می شوند.

سیاهرگ سمت چپی: 

  • سیاهرگ قطوری خون گوارشی از اندام لنفی آپاندیس، روده کور، کولون بالارو و انتهای باریک روده را به سیاهرگ باب می آورد

سیاهرگ باب درون کبد و پس از آن:

  • یک سیاهرگ باب وارد کبد شده و درون کبد به 2 شاخه بزرگ و اولیه تقسیم می شود که به بخش بزرگ و کوچک کبد وارد می شوند، سپس شبکه گسترده ای از سیاهرگ ها را در هر کدام از این بخش ها ایجاد می کنند.
  • شبکه گسترده سیاهرگی درون کبد به دو شاخته قطور تبدیل شده و از کبد خارج می شوند، در بالای کبد به یک سیاهرگ مشترک می ریزند که به آن فوق کبدی می گوییم
  • سیاهرگ فوق کبدی از طریق بزرگ سیاهرگ زیرین به قلب می ریزد.